Διαδρομές - trekking

Πεζοπορία

ΓΡΕΒΕΝΑ

Η φύση στην ευρύτερη περιοχή της Περιφερειακής Ενότητας είναι μαγευτική. Τα μονοπάτια σε καλούν να τα περπατήσεις, οι κορυφές σε προκαλούν να τις κατακτήσεις.

Είτε με μικρές ομάδες φίλων είτε με οργανωμένα γκρουπ, κάθε επισκέπτης μπορεί να περπατήσει μέσα στη φύση, να γνωρίσει τη σπάνια ομορφιά της πανίδας και της χλωρίδας και να αγναντέψει τη θέα από τα ψηλότερα σημεία.

Εκδρομές, πεζοπορίες και αναβάσεις σε βουνοκορφές οργανώνουν μέσα στον χρόνο οι Χιονοδρομικοί και Ορειβατικοί Σύλλογοι Γρεβενών και Δεσκάτης, το Εθνικό Πάρκο Βόρειας Πίνδου και ιδιώτες που δραστηριοποιούνται στον συγκεκριμένο τομέα με γραφεία εναλλακτικών δραστηριοτήτων στη φύση.

Διαδρομή 1n: Γρεβενά - Ζιάκας -Σπήλαιο - Αβδέλλα - Περιβόλι.

Ο οικισμός Ζιάκας οφείλει την ονομασία του στον αρματολό Θεόδωρο Ζιάκα, γέν­νημα θρέμμα του χωριού, που ανέλαβε την αρχηγία της επαναστατικής κίνησης το 1826. Είχε έντονη δράση από την προεπαναστατική περίοδο του 1821 μέχρι το 1854. Στην είσοδο του οικισμού βρίσκεται το μονότοξο πέτρινο γεφύρι, πέρασμα στον παραπόταμο του Αλιάκμονα Βενε­τικό. Εκεί έλαβε χώρα η μάχη μεταξύ του Γιαννούλα Ζιάκα, αδελφού του Θεοδώρου, και των Τούρκων.

Το Σπήλαιο είναι γραφικός οικισμός γνωστός από τους αγώνες και τα αρμα­τολίκια της Πίνδου στους χρόνους της τουρκοκρατίας. Η θέση του από γεωφυσι­κή άποψη είναι ισχυρή καθώς η περιοχή είναι βραχώδης και περιβάλλεται από τους παραπόταμους του Αλιάκμονα, Βελονιά και Βενετικό. Αρχαιότητες της εποχής του σιδήρου βρέθηκαν στο κέντρο, του ενώ στα ΒΑ υπάρχουν λείψανα αρχαίας οχύ­ρωσης. Στην είσοδο του χωριού βρίσκεται η μονή της Κοίμησης της Θεοτόκου. Το καθολικό της, κτίσμα του 1633, κοσμείται με αξιόλογες τοιχογραφίες των μέσων του 17ου αι. και ξυλόγλυπτο τέμπλο της ίδιας εποχής. Τρία πέτρινα γεφύρια βρίσκονται στην περιοχή: της Λιάτισας, του Κατσουγιάννη και της Πορτίτσας. Το τελευταίο βρίσκεται σε φαράγγι, όπου φθάνουμε ακολουθώντας λιθόστρωτο μονοπάτι από τον οικισμό.

Η Αβδέλλα προβάλλει μπροστά μας μετά από μια πανέμορφη διαδρομή μέσα από το δάσος του Όρλιακα. Είναι ένα από τα σημαντικά βλαχοχώρια της Πίνδου. Υπήρ­ξε πατρίδα των αδελφών Μανάκια, των πρώτων Ελλήνων κινηματογραφιστών των Βαλκανίων και του μακεδονομάχου Ζήση Βέρρου. Στο δρόμο για το Περιβόλι συνα­ντάμε το μοναστήρι του Αγίου Νικολάου. Το σημερινό καθολικό είναι κτίσμα του 1803. Το Περιβόλι αποτελεί την πύλη για την είσοδο στον Εθνικό Δρυμό της Βάλια Κάλντα. Η θέα που απλώνεται προς τις δασωμένες πλαγιές και η αυθεντική αίσθη­ση χωριού που αποπνέει, το κατατάσσουν στις καλύτερες προτάσεις διαμονής της περιοχής. Από εκεί κατάγεται ο πατέρας του Ρήγα Φεραίου. Μάλιστα το σπίτι του Ρήγα στο Βελεστίνο της Μαγνησίας βρι­σκόταν στο συνοικισμό των Περιβολιωτών. Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου (1760) έχει αξιόλογο ζωγραφικό διάκοσμο. Οι τοιχογραφίες το ξυλόγλυπτο τέμπλο, τα προσκυνητάρια και τα ζωγραφιστά ταβά­νια συνιστούν ένα σημαντικό σύνολο του 18ου αι.

Διαδρομή 2η : Γρεβενά – Μαυραναίοι - Αλατόπετρα - Πολυνέρι - Σμίξη -Σαμαρίνα - Φιλιππαίοι – Μεσολούρι - Δοτσικό.

Οι Μαυραναίοι είναι το πρώτο χωριό στη διαδρομή προς τη Σμίξη. Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, θολωτή τρίκλιτη βασιλι­κή του 1817, είναι το στολίδι το οικισμού. Στο κοντινό Μαυρονόρος βρίσκεται η Αγία Κυριακή, μονόχωρη εκκλησία με τοι­χογραφίες των αρχών του 16ου αι. Η Αλα­τόπετρα, το παλιό Τούζι, που στα τουρκικά σημαίνει αλάτι, είναι ένα όμορφο χωριό που αναπτύσσεται τουριστικά καθώς βρί­σκεται μόλις 20 χιλιόμετρα από το χιονο­δρομικό κέντρο της Βασιλίτσας. Κοντά στο χωριό διέρχεται ο Βελονιάς που αποτελεί έναν από τους δύο βασικούς κλάδους του Βενετικού. Το γεφύρι, στο πέρασμα του ποταμού, συνέδεε την Αλατόπετρα και το Πρόσβορο με ημιονική οδό με τα απέναντι χωριά Καληράχη και Ανάβρυτα.

Το Πολυνέρι οφείλει την ονομασία του στα πολλά νερά, που κυριολεκτικά το κατακλύζουν. Η παλαιότερη γραπτή μαρ­τυρία που έχουμε για τον οικισμό είναι η αναφορά του στον κώδικα της μονής Ζάβορδας το 1692. Τα πέτρινα σπίτια με τα εντοιχισμένα λιθανάγλυφα πορτραίτα, το λιθόκτιστο παλιό σχολείο, τα παραδοσιακό καφενεία και η πλατεία με τον γεροπλάτανο συνθέτουν ένα γραφικό σύνολο. Δύο μικροί όμορφοι οικισμοί, το Πανόραμα και η Λάβδα, διεκδικούν ένα μερίδιο του τουρισμού που αναπτύσσεται στην περιοχή. Η Σμίξη είναι ο κοντινότερος οικισμός στη Βασιλίτσα. Πέτρινα σπίτια, λιθόκτιστες κρήνες το παλιό σχολείο και οι μεταβυζαντινές εκκλησίες όπως του Αγιου Αθανασίου (1760) και του Αγιου Νικολάου (1700), συνθέτουν ένα όμορφο σύνολο, το οποίο σε συνδυασμό με την γευσιγνωσία της ντόπιας κουζίνας προσφέρουν ιδιαίτε­ρες εμπειρίες.

Η Σαμαρίνα είναι το πιο ονομαστό βλαχοχώρι της Πίνδου. Συγκεντρώνει πολλούς επισκέπτες κυρίως από την 1η Ιουλίου και μετά που αρχίζουν τα πανηγύρια, των Αγίων Αναργύρων, του Προφήτη Ηλία, της Αγίας Παρασκευής αλλά κυρίως της γιορ­τής του Δεκαπενταύγουστου. Φυσικό περι­βάλλον, παλιές εκκλησίες και το περίφημο μοναστήρι της Αγίας Παρασκευής (1713), όπου ήκμασαν οι Σαμαριναίοι ζωγράφοι, αποτελούν χαρακτηριστικά στοιχεία του οικισμού. Σημαντικό προσκύνημα είναι στο κέντρο του χωριού η εκκλησία της Μεγάλης Παναγιάς (1834). Στη στέγη του ιερού της έχει φυτρώσει ένα δένδρο. Στις παρυφές του χωριού βρίσκονται τα παλιά μαντάνια και οι δριστέλες πολλές από τις οποίες έχουν ανακαινιστεί και χρησιμο­ποιούνται και σήμερα για το πλύσιμο των μάλλινων ρούχων.

Μετά την Αλατόπετρα βρίσκεται η Αετιά, ο παλιός Τσούργιακας που άλλαξε όνομα χάρη στους πολλούς αετούς που ζουν στα απόκρημνα βράχια ανατολικά του χωριού, και στη συνέχεια οι Φιλιππαίοι. Ο οικισμός αναπτύσσεται σε νέο οικιστικό κέντρο της περιοχής. Η εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης είναι μία μεγάλη τρίκλιτη βασιλική του 1884. Στην κοιλάδα, κάτω από το χωριό, βρέθηκαν ερείπια οχύρωσης κεραμικά και νομίσμα­τα, που χρονολογούνται στη ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Μετά από μια απο­λαυστική διαδρομή 9 χιλιομέτρων από το Πρόσβορο βρίσκεται το Μεσολούρι. Από εδώ καταγόταν ο οπλαρχηγός καπετάν Γκούτας που έδρασε με τον Παύλο Μελά. Εντυπωσιακή είναι η μεγάλη εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, που κτίστηκε στα 1778 με τη φροντίδα των οπλαρχηγών Τότσικα και Γώγου. Μια στάση αξίζει στο επόμενο χωριό, το Δοτσικό, καθώς πρόκειται για ένα από τα ομορφότερα χωριά που κρατά τον παραδοσιακό χαρακτήρα. Είναι, επί­σης το μοναδικό χωριό με πέτρινο γεφύρι, το οποίο ενώνει τις δύο του συνοικίες και χρησιμοποιείται μέχρι σήμερα. Ενδιαφέ­ρον παρουσιάζει και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1865) με τοιχογραφίες και αξιόλογο διάκοσμο.

Διαδρομή 3η : Κοσμάτι -Τρίκωμο - Μοναχίτι - Κηπουριό - Κρανιά - Μικρολίβαδο.

Στο Κοσμάτι ο επισκέπτης αξίζει να δει την εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1806), που κοσμείται με τοιχογραφίες Σαμαριναίων ζωγράφων, ενώ στο Τρίκωμο το περίφημο πετρογέφυρο που φέρει την ονομασία του Αζίζ - αγά. Σύμφωνα με την παράδοση το γεφύρι έπεσε δύο φορές και ο αγάς της περιοχής απείλησε τον πρωτο­μάστορα με αποκεφαλισμό σε περίπτωση που θα έπεφτε και πάλι. Έτσι ο πρωτομά­στορας φοβούμενος τις απειλές ανέβηκε στο απέναντι ύψωμα κατά τη διάρκεια του ξεκαλουπώματος και ευτυχώς το γεφύρι στάθηκε και παραμένει μέχρι σήμερα στέρεο και εντυπωσιακό. Από αυτό περ­νούσαν τα καραβάνια που εκτελούσαν τη διαδρομή Μακεδονίας - Ηπείρου.

Στο Μοναχίτι εντυπωσιάζει το φυσικό τοπίο. Μνημεία της φύσης αποτελούν η «τρυπημένη πέτρα», τεράστιος βράχος με τρύπα στη μέση, και η «πέτρα Μεσσίρη», βράχος σε μια κατάφυτη έκταση. Κοντά στο Κηπουριό είναι κτισμένο τετράτοξο γεφύρι στο Σταυροπόταμο, παραπόταμο του Βενέτικου. Συνέδεε τον οικισμό με τα Γρεβενά αλλά αποτελούσε και τμήμα της οδού από την Ήπειρο, μέσω Μετσόβου, προς τα Γρεβενά. Στην Κρανιά βρίσκονται, επίσης τα γεφύρια του Ματσαγκάνη και του Σταμπέκη, ενώ το Μικρολίβαδο είναι γραφικός οικισμός που περιβάλλεται από καταπράσινα λιβάδια και πυκνό δάσος με τον Βενέτικο ποταμό να κυλά δίπλα.

Διαδρομή 4η : Γρεβενά -Ταξιάρχης -Μηλιά - Άγιος Γεώργιος - Αηδόνια.

Ο Ταξιάρχης υπήρξε κεφαλοχώρι και αυτό γίνεται φανερό και από τα μνημεία που έχουν διασωθεί. Η εκκλησία του Αγίου Δημητρίου στο νεκροταφείο (τέλος 16ου αι. - αρχές 17ου αι.), ο ενοριακός ναός του Αγίου Αθανασίου (1856) και το μοναστήρι των Παμμεγίστων Ταξιαρχών (19ος αι.) συνθέ­τουν την ιστορία του. Στη Μηλιά, 16 μόλις χιλιόμετρα από τα Γρεβενά, ο επισκέπτης θα ταξιδέψει στην προϊστορία βλέποντας τα οστά των ελεφάντων, του ρινόκερου και των άλλων προϊστορικών ζώων που βρέθηκαν στην περιοχή και φυλάσσονται σε κτίριο της Κοινότητας Στη συνέχεια βρίσκεται ο Άγιος Γεώργιος κεφαλοχώρι στα χρόνια της τουρκοκρατίας όπως μαρ­τυρεί και η μεγάλων διαστάσεων εκκλησία των Αγίων Αποστόλων Πέτρου και Παύ­λου (1836). Η παλαιά του ονομασία ήταν Τσούρχλι. Το νέο του όνομα οφείλει στο νεομάρτυρα Άγιο Γεώργιο, που γεννήθηκε εδώ το 1808 και μαρτύρησε στα Ιωάννινα το 1838. Τα Αηδόνια υπήρξαν η πατρίδα του μητροπολίτη Σάρδεων Μαξίμου (1914-1986), β οποίος βραβεύτηκε από την Ακα­δημία Αθηνών για το πλούσιο συγγραφικό του έργο. Δημιουργήματα ντόπιων μαστό­ρων είναι τα πέτρινα σπίτια, το σχολείο και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (1904) στο νεκροταφείο του χωριού. Όλα μαζί δίνουν ένα αρμονικό σύνολο ενταγμένο στο όμορφο φυσικό περιβάλλον που δημι­ουργεί το δάσος με τις βελανιδιές.

Διαδρομή 5η: Γρεβενά - Οροπέδιο -Εκκλησιές - Κυδωνιές - Άγιος Κοσμάς - Κυπαρίσσι - Καλλονή.

Μια διαδρομή προς τα κατ\' εξοχήν μαστοροχώρια αρχίζει από τα Γρεβενά προς τα δυτικά. Το Οροπέδιο είναι ένας αγροτι­κός οικισμός που βρίσκεται στη σφαίρα επιρροής της πρωτεύουσας της Περιφερειακή ενότητα. Ενδιαφέρον παρουσιάζει η εκκλησία των Ταξιαρχών (1864) που διατηρείται σε καλή κατάσταση. Ακολουθούν οι Εκκλησιές και ο Άγιος Κοσμάς, οικισμοί που, σύμφωνα με την παράδοση, δημιουργήθηκαν από Ηπειρώτες κυνηγημένους από τουρκαλβανούς. Από εκεί πέρασε και δίδαξε ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός. Από τη θέση αυτή αξίζει μια παράκαμψη στις Κυδωνιές, φημισμένο μαστοροχώρι. Στην κεντρική πλατεία βρίσκεται η μεγάλη εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, η πέτρινη κρήνη, έργο του περίφημου λιθοξόου Γεωργίου Βράγγα στα 1910, και το παλιό σχολείο, όπου στεγάζεται το λαογραφικό μουσείο. Στο Κυπαρίσσι ξεχωρίζει ο ναός του Άγιου Γεωργίου (1867), το σχολείο και το γλυπτό προσκυνητάρι του Βράγγα. Επόμενος σταθμός στη διαδρομή είναι η Καλλονή, όμορφο χωριό, όπως μαρτυρεί και η ονο­μασία του. Στην κεντρική πλατεία βρίσκο­νται η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1864) και το παλιό σχολείο όπου στεγάζεται το Λαογραφικό μουσείο.

Διαδρομή 6η: Κνίδη - Σαρακήνα - Παναγιά - Μονή Τορνικίου - Μονή Ζάβορδας - Παλιουριά - Μονή Μπουνάσιας - Δεσκάτη.

Ακολουθώντας τη διαδρομή στην περιοχή των Βεντζίων ο επισκέπτης συναντά τις ενδιαφέρουσες εκκλησίες της Κοίμησης της Θεοτόκου (1873) στην Κνίδη και του Αγίου Νικολάου (1857) στη Σαρακήνα. Στο χωριό Παναγία βρίσκεται η παράκαμ­ψη προς τα μοναστήρια του Τορνικίου και της Ζάβορδας Η μονή της Παναγίας Τορ­νικίου είναι κτισμένη σε μικρό ανάχωμα της όχθης του Αλιάκμονα και είναι σήμερα εγκαταλελειμμένη. Η ίδρυση της ανάγεται στο δ’ τέταρτο του 15ου αι. και συνδέεται με τη γνωστή οικογένεια των Τορνικίων. Η μονή του Οσίου Νικάνορα (Ζάβορδα) ιδρύθηκε από τον Θεσσαλονικέα Όσιο Νικάνορα στις αρχές του 16ου αι. πάνω στο Καλλίστρατο όρος που υψώνεται δίπλα στον Αλιάκμονα. Το συγκρότημα διασώζει το σύνολο των κτισμάτων του (αρχονταρίκι, τράπεζα κελιά, βαγεναρείο). Το καθολικό της μονής κτίσμα των αρχών του 16ου αι., παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον από αρχιτεκτονική άποψη αλλά και καλλιτεχνική, καθώς στο εσωτερικό του είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες υψηλής καλλιτεχνικής ποιότητας που αποδίδονται στο ζωγράφο Φράγκο Κατελάνο (16ος αι.). Επιστρέφοντας στο χωριό Παναγιά ο δρόμος συνεχίζει προς Παλιουριά από όπου ένας βατός χωματόδρομος οδηγεί στο μοναστήρι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Μπουνάσιας). Είναι κτισμένο στις πλαγιές του όρους Μπουνάσια, που αποτελεί τμήμα της οροσειράς των Καμ­βουνίων. Η ίδρυση του ανάγεται σε βυζα­ντινούς χρόνους (12ος ή 14ος αι.). Μνεία της μονής έχουμε σε χειρόγραφα της μονής Ολυμπιώτισσας των ετών 1609 και 1789. Από το μοναστηριακό συγκρότημα σώζε­ται η βόρεια πτέρυγα με τα κελιά, ενώ οι υπόλοιπες τρεις είναι σε κατάσταση ερει­πίων. Το σημερινό καθολικό είναι κτίσμα του 1816 και κοσμείται με λιθανάγλυφα εντοιχισμένα στις εξωτερικές όψεις και με λιθανάγλυφο θύρωμα. Η διαδρομή τελειώ­νει στη Δεσκάτη σημαντική κωμόπολη, από όπου υπάρχει η δυνατότητα για απο­δράσεις στη φύση μέχρι το ορειβατικό καταφύγιο. Η ζωή της διαρθρώνεται γύρω από την κεντρική πλατεία όπου βρίσκεται η εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (1885).

end faq

 

ΚΑΣΤΟΡΙΑ

 

Διαδρομή 1η: Καστοριά - Αγία Άννα - Νεστόριο - Γράμμος (Γιαννοχώρι, Λινοτόπι, Μονόπυλο, Σλήμνιτσα) - Κο­τύλη - Επταχώρι

Από την Καστοριά προς το Νεστόριο το ταξίδι είναι ευχάριστο έχοντας στα αριστερά τον ποταμό Αλιάκμονα. Την Αγία Άννα διασχίζουν δύο παραπόταμοι του. Η πυκνή βλάστηση και ορισμένοι μικροί καταρράκτες διαμορφώνουν ένα ήρεμο και δροσερό φυσικό περιβάλλον. Κοντά στο χωριό στην τοποθεσία Τσούκα, που απέχει 20 περίπου χιλιόμετρα από την Καστοριά, σ ένα υπέροχο τοπίο συναντούμε τα ερείπια της μονής των Ταξιαρχών της Τσούκας. Ο αρχικός ναός αφιερωμένος στους Ταξιάρχες Μιχαήλ και Γαβριήλ, είχε κτιστεί και ιστορηθεί το έτος 1254/55 με έξοδα των αδελφών Νικηφόρου, Ιακώβου και Ανδρόνικου στα χρόνια της βασιλείας του Ανδρόνικου Β’ Παλαιολόγου (1282-1328). Το Νεστόριο είναι ο μεγαλύτερος οικισμός στην ευρύτερη περιοχή του Γράμμου και κύρια είσοδος στο βουνό. Ο ναός των Παμεγίστων Ταξιαρχών είναι κτίσμα του 1858 και κοσμείται με εξαιρετικό ξυλόγλυπτο τέμπλο. Κοντά στο Νεστόριο, σε μαγευτική τοποθεσία δίπλα στον Αλιάκμονα, διορ­γανώνεται κάθε καλοκαίρι το φημισμένο river party, όπου κατασκηνώνουν και διασκεδάζουν δεκάδες επισκέπτες, κυρίως νέοι από όλες τις χώρες των Βαλκανίων. Από το Νεστόριο αρχίζει η διαδρομή προς τα ερειπωμένα χωριά του Γράμμου Λινοτόπι, Γιαννοχώρι, Μονόπυλο, Σλήμνιτσα. Ανά­μεσα στις θέσεις Παπούλη και Φλάμπουρο, υπάρχουν τα ερείπια μικρού οικισμού, του Αγίου Ζαχαρία. Η περιοχή απέχει σήμερα 63 περίπου χιλιόμετρα από την Καστοριά. Σε μικρή απόσταση από τον ερειπωμένο οικισμό, σε μια χαράδρα, βρίσκεται η μονή του Αγίου Ζαχαρία. Σήμερα διασώζεται μόνον ο ναός ένα κομψό μνημείο, διαστάσεων περίπου 7,50Χ5,50μ. Πρόκειται για μονόχωρη εκκλησία, καμαροσκέπαστη με τρούλο, σταυρεπίστεγη. Εσωτερικά κοσμείται με τοιχογραφίες του τέλους του 16ου ή των αρχών του 17ου αι. που φιλοτέ­χνησαν ζωγράφοι από το κοντινό Λινοτόπι. Οδηγώντας νότια περνάμε από τα χωριά Πευκόφυτο, Χρυσή και Παλιά Κοτύλη, γραφικό χωριό με πέτρινα σπίτια. Το Επταχώρι βρίσκεται στα σύνορα με την Ήπειρο. Λιθόκτιστο γεφύρι ενώνει τις συνοικίες του χωριού ενώ σε μικρή απόσταση από αυτό βρίσκεται η μονή του Αγίου Γεωργίου. Το καθολικό της είναι τρίκογχος ναός αθωνι­κού τύπου. Έχει αξιόλογες τοιχογραφίες του έτους 1625 στον κυρίως ναό και του 1632 στο νάρθηκα.

Διαδρομή 2η: Καστοριά - Δισπηλιό - Άργος Ορεστικό - Αμμουδάρα -Ασπροκκλησιά - Νόστιμο.

Ξεκινώντας από τη νότια έξοδο της Καστο­ριάς και ακολουθώντας πορεία παράλληλη με τη λίμνη, στα 7 χιλιόμετρα βρίσκεται το Δισπηλιό. Στη θέση Νησί έχει ανασκαφεί σημαντικός λιμναίος οικισμός των προϊστορικών χρόνων. Κοντά στη λίμνη, σε μια έκταση 20 στρεμμάτων, έχει οργανωθεί το οικομουσείο. Πρόκειται για αναπαράστα­ση του προϊστορικού λιμναίου οικισμού όπου ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να περπατήσει πάνω σε ξύλινες πλατφόρμες, να δει τα νοικοκυριά της 6ης χιλιετίας π.Χ. και να πλησιάσει τη ζωή των νεολιθικών κάτοικων, που είχαν αναπτύξει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων και έναν ιδιαίτερο πολιτισμό στην περιοχή. Στη συνέχεια σταθμό στη διαδρομή αποτελεί το Αργός Ορεστικό. Κοντά στην πόλη εντοπίστηκε και είναι επισκέψιμη η αρχαία Διοκλητιανούπολη, όπου έχουν ανασκαφεί μέρος του τείχους, τάφοι και παλαιοχριστιανικές βασιλικές με ψηφιδωτά δάπεδα. Σε από­σταση 4 χιλιομέτρων από το Αργός Ορε­στικό βρίσκεται η Αμμουδάρα. Εκεί υπάρ­χουν θειούχες πηγές. Η υδροθεραπευτική μονάδα λειτουργεί όλο το χρόνο και είναι από τις πλέον σύγχρονες. Στις περιοχές της Ασπροκκλησιάς και του Νόστιμου, βρί­σκεται το περίφημο απολιθωμένο δάσος ηλικίας περίπου 20 εκατομμυρίων ετών, με τροπικά και υποτροπικά φυτά. Γύρω από το Νόστιμο έρχονται στο φως σπάνια θαλάσσια απολιθώματα (αστερίες μύδια, κοχύλια, δόντια καρχαρία, ιχθύες).Τα ευ­ρήματα παρουσιάζονται στο μουσείο Παλαιοβοτανικής και Παλαιοντολογίας στο Νόστιμο, που είναι ανοικτό καθημερινά. Εκεί εκτίθεται και το σπάνιο εύρημα του φοίνικα, που αποτελεί στοιχείο της χλωρί­δας της περιοχής στο μακρινό παρελθόν.

Διαδρομή 3η : Καστοριά - Κορομηλιά - Γάβρος - Κρανιώνας - Χαλάρα - Με­λάς (Κορέστεια).

Στη διαδρομή από Λεύκη προς Πρέσπες συναντάμε την Κορομηλιά. Στην περιοχή της σώζεται λιθόκτιστο τοξωτό γεφύρι που κτίστηκε στα 1865. Αποτελεί το πέρασμα του Λαδοπόταμου, παραπόταμου του Αλιάκμονα. Σε απόσταση 500 μέτρων από το χωριό υπάρχει φαράγγι, όπου το τοπίο είναι εξαιρετικού κάλλους. Στο δρόμο για τις Πρέσπες βρίσκονται τα χωριά των Κορεστείων με τα περίφημα πλινθόκτιστα σπίτια. Τα περισσότερα είναι εγκαταλε­λειμμένα. Η Χαλάρα, ο Κρανιώνας, ο Γάβρος έχουν ιδιαίτερο χαρακτήρα καθώς διασώζουν σπίτια κτισμένα με ωμά πλιθιά, χωρίς επίχρισμα στις όψεις όπου κυριαρχεί το χρώμα του κοκκινοχώματος. Μετά τη Χαλάρα είναι το χωριό Μελάς. Εκεί βρίσκεται το σπίτι όπου φονεύθηκε από τους Τούρκους ο Παύλος Μελάς, η ψυχή του μακεδονικού αγώνα. Το διώροφο σπίτι αποτελεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, είναι επισκέψιμο και φιλοξενεί κειμήλια του μακεδονικού αγώνα.

Διαδρομή 4η : Καστοριά - Μεσοπο­ταμία - Διποταμία - Πεντάβρυσος -Ομορφοκκλησιά - Αυγή - Ζευγοστάσι - Καστανόφυτο - Όντρια.

Δυτικά της Καστοριάς σε απόσταση 11 χιλιομέτρων, βρίσκεται η Μεσοποταμία, όπου ο επισκέπτης μπορεί να ξεκουραστεί στο πυκνό παραποτάμιο δάσος από πλα­τάνια, λεύκες ιτιές και σκλήθρα. Ο διαμορ­φωμένος χώρος αναψυχής προσφέρεται για πικ-νικ. Στην κοντινή Διποταμία υπάρ­χει λαογραφική συλλογή με εκθέματα που δίνουν μια εικόνα της καθημερινής ζωής των κατοίκων χρόνια πριν. Κοντά στον οικισμό βρέθηκαν θαλάσσια απολιθώματα εκατομμυρίων χρόνων. Επιστρέφοντας στη Μεσοποταμία η διαδρομή ακολουθεί το δρόμο για Πεντάβρυσο και στη συνέχεια για τον οικισμό Ομορφοκκλησιά, που πήρε την ονομασία του από την όμορφη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου.

Ο περικαλλής ναός υπήρξε καθολικό μονής. Είναι κτίσμα του 13ου αι. με τοιχο­γραφίες της ίδιας εποχής. Ιδιαίτερο ενδια­φέρον παρουσιάζει μία ανάγλυφη εικόνα του Αγίου Γεωργίου, κατασκευασμένη από ξύλο, ύψους 2,86 μ. που χρονολογείται στα τέλη του 13ου αι. Στο χωριό Αυγή έχει πρόσφατα ανασκαφεί ενδιαφέρων προϊ­στορικός οικισμός. Πρόκειται για νεολιθική εγκατάσταση, που τοποθετείται πριν από τα μέσα της 6ης χιλιετίας (~ 5650 π.Χ.) στο βόρειο τμήμα ενός ποτάμιου αναβαθμού πλειο-πλειστοκαινικής ηλικίας. Οι οργανω­τικές δομές της αναπτύχθηκαν στη διάρ­κεια των περίπου 1000 χρόνων ζωής της σε επιφάνεια έκτασης 50-60 στρεμμάτων. Ο ναός της Κοίμησης της Θεοτόκου στο Ζευγοστάσι είναι δικιόνιος σταυροειδής ναός με τοιχογραφίες του έτους 1431-32. Ο εξωνάρθηκας αποτελεί προσθήκη του 18ου αι. Συνεχίζοντας για το Βόϊο συνα­ντάμε το Καστανόφυτο, που οφείλει την ονομασία του στις πολλές καστανιές. Στο χωριό διοργανώνεται την τελευταία Κυρια­κή του Οκτωβρίου καστανογιορτή, όπου προσφέρονται στους επισκέπτες κρασί και κάστανα. Στον οικισμό υπάρχει λαογραφι­κή συλλογή με ενδιαφέρον φωτογραφικό αρχείο. Ο ορεινός όγκος των Οντρίων προσφέρεται για περιπάτους σε φυσικά μονοπάτια μέσα σε δάσος από έλατα βελανιδιές και οξυές. Πολλές από τις κορυ­φές τους είναι κατάλληλες για αναρρίχηση και πολλοί ορειβατικοί σύλλογοι έρχονται στην περιοχή.

Διαδρομή 5η : Καστοριά - Κορησός - Βασιλειάδα - Μελισσότοπος - Κλει­σούρα.

Ανατολικά της Καστοριάς στο δρόμο προς Έδεσσα και Πτολεμαΐδα βρίσκεται η Κο­ρησός από όπου ο επισκέπτης φθάνει στη μονή του Αγίου Νικολάου (Τσιρίλοβου). Εκεί στα 1904 φιλοξενήθηκε ο Παύλος Μελάς μαζί με άλλους μακεδονομάχους. Μετά το θάνατο του οι κομιτατζήδες έκα­ψαν το μοναστήρι χωρίς να καταστραφεί το δωμάτιο της φιλοξενίας του. Λίγο πριν τη Βασιλειάδα, η παράκαμψη προς το χωριό Μελισσότοπος οδηγεί στο μονα­στήρι των Αγίων Αναργύρων, που βρί­σκεται σε μια υπέροχη τοποθεσία, στους πρόποδες του όρους Βίτσι. Σύμφωνα με την παράδοση ιδρύθηκε το 15° αι. από τον Παχώμιο, πατέρα του Οσίου Νεκταρίου, ο οποίος έφυγε από τη μονή και ασκήτευσε στο Αγιον Όρος στα 1470. Σε κώδικα της μονής αναφέρεται ως πρώτος κτήτορας ο μοναχός Γεράσιμος από τη Σίφνο το έτος 1754. Το σημερινό καθολικό είναι τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική του 1857. Κτίστηκε στα θεμέλια παλαιότερου ναού από ζουπανιώτες μαστόρους. Στη συνέχεια του δρόμου προς την Πτολεμαΐδα στην Κλει­σούρα, εκτός από τους μεταβυζαντινούς ναούς του οικισμού, σημαντικό προσκύνη­μα είναι το μοναστήρι της Παναγίας. Το συγκρότημα σώζεται στο σύνολό του. Στο μέσον της εσωτερικής αυλής βρίσκεται το καθολικό, το οποίο σύμφωνα με την κτητορική επιγραφή «ωκοδομήθη εκ βάθρων και ανιστορήθη...» το 1813 με έξοδα του ιερομόναχου Ησαΐα από την Κλεισούρα. Η ιστόρησή του είναι έργο του ζωγράφου Γεωργίου από τους Χιονιάδες της Ηπείρου. Υπέροχο είναι και το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ναού επιχρυσωμένο από τον Λινοτοπίτη χρυσοχόο Κωνσταντίνο.

Διαδρομή 6η : Καστοριά - Βίτσι.

Ανηφορίζοντας προς το Βίτσι συναντάμε πυκνά δάση οξυάς πόλο έλξης των φυσιολατρών. Η ενδιαφέρουσα γεωμορφολογία της περιοχής με τους διάσπαρτους γρα­φικούς οικισμούς προσφέρεται για περι­πάτους και περιηγήσεις. Σε απόσταση 22 χιλιομέτρων από την πόλη της Καστοριάς λειτουργεί οργανωμένο χιονοδρομικό κέντρο. Γραφικοί οικισμοί με παλιά πέτρινα σπίτια, πεζούλες, λιθόκτιστες περιφράξεις, στενά δρομάκια βρίσκονται στις πλάγιες του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το Σιδηροχώρι με καταπληκτική θέα προς τη λίμνη της Καστοριάς, η Βυσσινιά, η Οξιά και το Πολυκέρασο. Στην περιοχή συλλέγονται πολλά μανιτάρια ιδιαίτερα της γνωστής ποικιλίας βασιλομανίταρα.

Διαδρομή 7η : Καστοριά - Αμπελόκη­ποι - Βογατσικό - Γέρμα.

Στο δρόμο προς την Κοζάνη, μετά τους Αμπελόκηπους με τις γνωστές ταβέρνες, βρίσκεται το Βογατσικό, τόπος καταγω­γής του Ίωνα Δραγούμη και η Γέρμα, που οφείλει την ονομασία της στον μακεδονομάχο καπετάν - Γέρμα, ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή σε μια σπηλιά έξω από το χωριό.

Επιπλέον διαδρομές

• 1η - Ο μικρός γύρος της λίμνης : Ντολτσό, Άγιος Νικόλαος, Μονή Παναγίας Μαυριώτισσας, Μεταμόρφωση του Σωτήρος, ναυτικός όμιλος, αρχοντικό Τσιατσιαπά, Άγιος Αθανάσιος - Τσαρδάκι.
• 2η - Ο μεγάλος γύρος της λίμνης : Δισπηλιό - Λιμναίος οικισμός, γεφύρια Γκιολέ, Τσεσμέ, Λάκος και Γρκανοβόντα, Κρεπενή, Άγιος Νικόλαος - Μαυροχώρι, Πολυκάρπη, Φωτεινή, Μεταμόρφωση, Τοιχιό, Χλόη.
• 3η - Διασχίζοντας το βουνό Βίτσι : Χλόη, Απόσκεπο, Κεφαλάρι, Σιδηροχώρι, Βυσσινιά, Οξυά, χιονοδρομικό κέντρο Βιτσίου.
• 4η - Στα παρθένα δάση του Γράμμου - Επταχωρίου : Μανιάκι, Κολοκυνθού, Μεσοποταμία, Καλοχώρι, Κρανοχώρι, Πτελέα, Αγία Άννα, Νεστόριο, Γράμμος, Λιβαδοτόπι, Γιαννοχώρι, Μονύπυλο, Σλήμνιτσα, Φούσια, Γράμμουστα, Αρρένες, Πευκόφυτο, Χρυσή, Ζούζουλη, Επταχώρι, Νέα-Παλιά Κοτύλη, Κυψέλη.

• 5η - Προς το απολιθωμένο δάσος : Άργος Ορεστικό, Αμμουδάρα, Βοτάνι, Διαλεχτό, Βέλος, Ασπροκκλησιά, Σκαλοχώρι, Νόστιμο - Απολιθωμένο Δάσος, Ανθηρό, Σπήλιο, Άγιος Ηλίας.

• 6η - Στα Κορέστια : Λεύκη, Κορομηλιά, Κορέστια, Κρανιώνας, Άγιος Αντώνιος, Χαλάρα, Μακροχώρι,Μελάς, Άνω Μελάς.
• 7η - Στη βόρεια πύλη του Γράμμου: Μεσοποταμία, Αγία Κυριακή, Οινόη, Πτεριά, Πολυάνεμος, Ακόντιο, Χιονάτο, Κομνηνάδες, Διποταμιά, Ιεροπηγή, Δενδροχώρι.
• 8η - Στους πρόποδες των Οντρίων : Λαχανόκηποι, Λακώματα, Ασπρονέρι, Κρύα Νερά, Ζευγοστάσιο, Καστανόφυτο,
Σπήλαια, Μελάνθιο, Βράχος, Λίμνη Βράχου-φράγμα, Νίκη, Πετροπουλάκι, Λάγκα.
• 9η - Ποριά, Χιλιόδενδρο, Τσάκωνη, Πεντάβρυσος, Ομορφοκκλησιά, Υψηλό, Αυγή –Νεολοθικός Οικισμός.
• 10η - Αμπελόκηποι, Μηλίτσα, Κωσταράζι, Βογατσικό, Γέρμα - φράγμα.
• 11η - Κορησός, φράγμα Βασιλειάδας, Κλεισούρα.

Πεζοπορία στο Γράμμο : Μονοπάτια

• Σγουρό - Τούμπα (8.600 μ.)             \"perip\"
• Πεύκο - Παλιά Κοτύλη (12.100 μ.)
• Παλιά Κοτύλη - Νέα Κοτύλη
(5.500 μ.)
• Νέα Κοτύλη - Νεστόριο (12.800 μ.)
• Γράμμος - 2520 - Λίμνη (17.100 μ.)
• Λεβέντικο - κορυφή Κανελλοπού-
λου (7.500 μ.)
• Σγουρό - κορυφή Κανελλοπούλου
(8.300 μ.)
• Κορυφή Κανελλοπούλου - Σαρα-
ντάπορος (25.400 μ.)
• Φούσια - Βέρτενικ (4.500 μ.)
• Φούσια - Μονόπυλο (5.800 μ.)
• Τρία Αβγά - Γιαννοχώρι (7.100 μ.)
• Αλεβίτσα - Καλή Βρύση (3.000 μ.)
• Παλιά Κοτύλη - Κυψέλη (7.800 μ.)

 

end faq

 
 

ΚΟΖΑΝΗ

 

Διαδρομή 1η: Κοζάνη - Βελβεντό -Καταφύγι - Σέρβια - Μικρόβαλτος - Λιβαδερό.

Σε απόσταση 20 χιλιομέτρων από την πόλη της Κοζάνης συναντάμε την τεχνητή λίμνη του Πολυφύτου. Τη διασχίζουμε με γέφυρα μήκους 1.372 μ. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαδρομή γύρω από τη λίμνη ακολουθώντας το δρόμο είτε προς τα Ιμέρα είτε προς το Βελβεντό. Στη λίμνη βρίσκονται και οι εγκαταστάσεις του Ναυτικού Ομίλου Κοζάνης. Το μικρό χωριό Νεράιδα, που κτίστηκε ψηλά στο βραχώδη λόφο, μετά την κατάκλυση του παλαιού χωριού από τα νερά της λίμνης προσφέρεται για μοναδική θέα και καλό φαγητό, ιδιαίτερα φρέσκο ψάρι και κρασί της περιοχής.Μετά τη γέφυρα συναντούμε το Βελβεντό, ιστορική κωμόπολη στους πρόποδες των Πιερίων. Εκεί σώζονται βυζαντινοί και μεταβυζαντινοί ναοί και συγκεκριμένα: ο Άγιος Μηνάς (μονόχωρη εκκλησία με τοιχογραφίες του 12ου ή του α\' μισού του 13ου αι. στον ανατολικό και του 15ου αι. στους άλλους τοίχους), ο Άγιος Νικόλαος (μονόχωρη ξυλόστεγη εκκλησία με τοιχογραφίες του 1588 και το πρωιμότερο χρονολογημένο τέμπλο της Δυτικής Μακεδονίας του έτους 1591), ο Αγιος Δημήτριος Γρατσιάνης (τρίκλιτη βασιλική του τέλους του 14ου ή των αρχών του 15ουαι. με τοιχογραφίες του 16ου στη δυτική όψη και του 17ου αι. στο ιερό βήμα) και η Κοίμηση της Θεοτόκου (ενοριακός ναός του τύπου της τρίκλιτης βασιλικής του 1807). Στο Βελβεντό υπάρχουν, επίσης σπίτια της τοπικής μακεδονικής αρχιτεκτονικής και πρόσφατα ιδρύθηκε και λειτουργεί στον οικισμό λαογραφικό μουσείο. Ο κάμπος του Βελβεντού καλύπτεται με οπωροφόρα δένδρα κυρίως ροδακινιές. Ο Συνεταιρισμός Γυναικών παράγει υπέροχες μαρμελάδες και γλυκά του κουταλιού, ενώ υπάρχει και παραγωγή εξαιρετικού κρασιού και τσίπουρου.Στις δασωμένες πλαγιές των Πιερίων αξίζει να επισκεφθείτε τα γραφικά χωριά Παλαιογράτσανο, Αγία Κυριακή και Καταφύγι όπου υπάρχουν ξενώνες και το μουσείο του Ζορμπά. Στο δρόμο για το Καταφύγι, 8 χιλιόμετρα από το Βελβεντό, βρίσκεται το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας (17ου  αι.).Τα Σέρβια είναι ένα από τα σημαντικότερα κάστρα της μεσοβυζαντινής και υστεροβυζαντινής εποχής στη Δυτική Μακεδονία. Εμφανίζεται ως έδρα επισκοπής στα τέλη του 9ου - αρχές 10ου αι. Από τα Σέρβια καταγόταν η Αγία Θεοδώρα της Αρτας κόρη του σεβαστοκράτορα Ιωάννη Πετραλίφα. Η πόλη χωριζόταν σε Ανω και Κάτω. Τα τείχη της Ανω πόλης έχουν πολυγωνικό σχήμα και στο ανώτερο τμήμα τους διαμορφώνεται η Ακρόπολη. Στην Κάτω πόλη έμειναν λείψανα μόνο του τείχους και τρία μνημεία: ο επισκοπικός ναός (11ου αι.), ο ναΐσκος των Αγίων Θεοδώρων (11ος αι.) με τοιχογραφίες του 1512 και ο ναΐσκος του Προδρόμου (14ος αι.). Οι Άγιοι Ανάργυροι βρίσκονται έξω από το κάστρο και κοσμούνται με τοιχογραφίες του 1600. Μέσα σε σπήλαιο, ανατολικά της Ακρόπολης υπάρχει ο ναός του Αγίου Γεωργίου με τοιχογραφίες των αρχών του 14ου αι. Σε φαράγγι, στα δυτικά του κάστρου, ανθρωπόμορφα και ζωόμορφα βράχια αποτελούν στοιχεία για παραδόσεις και θρύλους που ζουν μέχρι τις μέρες μας. Ένα μονοπάτι δημιουργεί ενδιαφέρουσα διαδρομή στο φαράγγι.Μετά τα Σέρβια, στο δρόμο προς τη Λάρισα, ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί ένα ενδιαφέρον γεωπάρκο με μοναδικές φυσικές γεωμορφές στην περιοχή του Μικρόβαλτου του Δήμου Καμβουνίων και του Λιβαδερού Πρόκειται για τα λεγόμενα «Μπουχάρια» και «Νοχτάρια». Τα Μπουχάρια (τοπική λέξη που σημαίνει καμινάδες) είναι σύμπλεγμα από χωμάτινες κολόνες. Πολλοί θρύλοι προσπάθησαν να δώσουν ερμηνεία στο φυσικό αυτό φαινόμενο. Τα Νοχτάρια (ονομασία που προέρχεται από τη λέξη όχθη) είναι κωνικές εξάρσεις ένα πλέγμα πυραμίδων, θαυμαστό δημιούργημα της φύσης.

Διαδρομή 2η : Κοζάνη - Κρόκος - Λιανή - Αγία Παρασκευή.

Ο Κρόκος 5 χιλιόμετρα νότια της Κοζάνης είναι η περιοχή όπου καλλιεργείται ο κρόκος από τον 17° αι. Είναι ένα πολύτιμο και σπάνιο φυτό με ιδιαίτερα γευστικές χρωστικές και θεραπευτικές ιδιότητες Από την αρχαιότητα είχε εκτιμηθεί σε μεγάλο βαθμό ώστε να περιλαμβάνεται σε ιατρικές και φαρμακευτικές συνταγές κορυφαίων ιατρών της εποχής ενώ επίσης αναφέρεται στον Όμηρο και την Παλαιά Διαθήκη. Σύμφωνα με τη μυθολογία ο θεός Ερμής παίζοντας με το φίλο του, τον Κρόκο, τον τραυμάτισε θανάσιμα στο κεφάλι. Τρεις σταγόνες από το αίμα του νεαρού έπεσαν πάνω στο λουλούδι και έγιναν τα στίγματα του φυτού, που έκτοτε πήρε το όνομα του. Η καλλιέργεια του είναι βιολογική και είναι το μοναδικό ελληνικό προϊόν, μαζί με την μαστίχα Χίου, που απέκτησε πρόσφατα από την Ε.Ε. σήμα βεβαίωσης ονομασίας προέλευσης.Στην Αιανή έχει εντοπισθεί η αρχαία πόλη στο λόφο της Μεγάλης Ράχης. Έχουν αποκαλυφθεί κατοικίες και δημόσια κτήρια που ανήκουν σε οργανωμένη πόλη από το 500 π.Χ., καθώς και νεκρόπολη των αρχαϊκών και κλασικών χρόνων με κτιστούς και λακκοειδείς τάφους κτερίσματα, επιγραφές και αγάλματα. Η πόλη ιδρύθηκε από τον βασιλέα Αιανό, γιό του ήρωα Ελύμου, και ήταν πρωτεύουσα του κράτους της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδας. Τα κτερίσματα και πολλά κινητά ευρήματα εκτίθενται στο τοπικό Αρχαιολογικό μουσείο. Η Αιανή αποτελεί, επίσης έναν από τους σημαντικότερους βυζαντινούς και μεταβυζαντινούς οικισμούς της Π.Ε. , χωρίς ίχνη οχύρωσης. Εδώ βρίσκονται η Κοίμηση της Θεοτόκου, στο κέντρο του οικισμού, που χρονολογείται από τον 11° αι. μ.Χ. και κοσμείται με τοιχογραφίες του τέλους του 16ου αι., επιζωγραφισμένες στα 1877, ο ναός του Ταξιάρχη (16ου αι.), που καταστράφηκε από το σεισμό του 1995, ο μικρός ναός του αγίου Νικολάου με τοιχογραφίες του 1552 και η βασιλική του Αγίου Δημητρίου (13ου αι. με επισκευές στο 16°).Σε απόσταση 12 χιλιομέτρων από την Αιανή, στο Μπούρινο, κοντά στο χωριό Χρώμιο, βρίσκεται το Μουσείο του Μακεδονικού Αγώνα, που στεγάζει ιστορικά κειμήλια. Στην Αγία Παρασκευή, στο δρόμο από την Αιανή προς την Κοζάνη, βρίσκεται το υπέροχο ψηφιδωτό δάπεδο της ομώνυμης βασιλικής με παραστάσεις πουλιών και ζώων (6ος αι. μ.Χ.).

Διαδρομή 3η: Κοζάνη - Πτολεμαΐδα -Πύργοι - Σπηλιά - Εμπόριο - Βλάστη.

Η Πτολεμαΐδα, κτισμένη στο μέσον της πεδιάδας της Εορδαίας από αγροτικός οικισμός έχει γίνει μια σύγχρονη βιομηχανική πόλη. Στην περιοχή της βρίσκονται τα μεγαλύτερα αποθέματα λιγνίτη που διαθέτει ο ελλαδικός χώρος. Στους ατμοηλεκτρικούς σταθμούς της Πτολεμαΐδας και της ευρύτερης περιοχής παράγεται το 70% της ενέργειας της χώρας μας. Στην πόλη λειτουργεί το Ανθρωπολογικό -Λαογραφικό Μουσείο με ενδιαφέροντα παλαιοντολογικά και λαογραφικά εκθέματα. Από τα σημαντικότερα εκθέματα είναι τα οστά προϊστορικού ελέφαντα που χρονολογείται 200 χιλιάδες χρόνια πριν. Σε τμήμα του μουσείου στεγάζεται πινακοθήκη με πλούσια συλλογή. Στην Πτολεμαΐδα λειτουργεί και σύστημα τηλεθέρμανσης που συμβάλλει στην εξοικονόμηση ενέργειας στη μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος στην αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής και στη φθηνότερη θέρμανση. Οι περιοχές εφαρμογής του συστήματος αυξάνονται καθώς πρόκειται για ενέργεια φιλική προς το περιβάλλον.Κοντά στην Πτολεμαΐδα, στον Περδίκκα, σκελετός προϊστορικού ελέφαντα διατηρείται στη θέση που βρέθηκε. Στους Πύργους και στη Σπηλιά της Εορδαίας έχουν αποκαλυφθεί μακεδονικοί τάφοι, που αποτελούν σημαντικά μνημεία ταφικής αρχιτεκτονικής Οι μεγάλοι αυτοί κτιστοί τάφοι ανήκουν σε επιφανείς οικογένειες στρατηγών και εταίρων και κτίζονταν εκτός πόλεων και δίπλα σε δρόμους. Χρονολογούνται βάσει της τυπολογίας τους στα τέλη του 4ου αι. π.Χ.Στους πρόποδες του Ασκίου όρους βρίσκεται το Εμπόριο με το υπέροχο Καστανόδασος με τα αιωνόβια δένδρα. Στον οικισμό διοργανώνεται κάθε χρόνο η γιορτή του κερασιού. Η Λαογραφική Συλλογή του Εμπορίου περιλαμβάνει εικόνες, Εκκλησιαστικά βιβλία όπλα, σκεύη. Η Βλάστη είναι ένα γραφικό χωριό μέσα σε αλπικό τοπίο, που οι κάτοικοι του ασχολούνται με την κτηνοτροφία. Υπήρξε σπουδαίο εμπορικό και πνευματικό κέντρο του 18ου και 19ου αι. Ο ναός του Αγίου Νικολάου, τρίκλιτη βασιλική, διασώζει αξιόλογο ξυλόγλυπτο τέμπλο και εικόνες (1795). Κάθε χρόνο το Δεκαπενταύγουστο αναβιώνει το έθιμο του «τρανού χορού» και οι Βλατσιώτες από όπου και αν βρίσκονται, έρχονται στην πατρίδα τους να ζήσουν τις παραδόσεις.

Διαδρομή 4 :Κοζάνη - Σιάτιστα - Εράτυρα - Σισάνι - Μικρόκαστρο -Δρυόβουνο.

Η Σιάτιστα, 28 χιλιόμετρα από την Κοζάνη, υπήρξε σημαντικό αστικό κέντρο κατά το 17° και ιδιαίτερα το 18° αι. και αξιόλογο βιοτεχνικό κέντρο. Είχε αναπτύξει την αμπελουργία, την επεξεργασία δέρματος τη γουνοποιία και την υφαντουργία. Από τα τέλη του 17ου αι. είναι έδρα της επισκοπής Σισανίου και Σιατίστης. Αποτελείται από δύο συνοικίες τη Χώρα και τη Γεράνεια. Σ\'αυτήν έχει διασωθεί μεγάλος αριθμός εκκλησιών με αξιόλογες τοιχογραφίες εικόνες και ξυλόγλυπτα, όπως η εκκλησία του Οσίου Νικάνορα (1709), της Αγίας Παρασκευής (1677), της Κοίμησης της Θεοτόκου (18ου αι.), του Προφήτη Ηλία (1740), του Αγίου Μηνά (ανακαίνιση 1706) κ.ά. Από την ίδια εποχή σώζονται περίφημα αρχοντικά, εκπληκτικά δείγματα αρχιτεκτονικής που θεωρούνται από τα αξιόλογα στον ελλαδικό χώρο. Ενδεικτικά αναφέρονται: του Νερατζόπουλου (1754-55), του Μανούση (1762), του Κανατσούλη (1757), του Μαλιόγκα (1759), του Τζώνου (1756) και της Πούλκως (1752). Επισκέψιμα είναι, επίσης το Τραμπάτζειο Γυμνάσιο, το Εκκλησιαστικό Μουσείο και τα κελάρια, καθώς η Σιάτιστα ξεχωρίζει για το κρασί και ιδιαίτερα το λιαστό.Η Εράτυρα εμφανίζεται στις πηγές για πρώτη φορά το 16° αι. Αργότερα, εξελίσσεται σε κεφαλοχώρι με γεωργοκτηνοτροφική και βιοτεχνική παραγωγή (βυρσοδεψία). Αποτέλεσμα της ανάπτυξης ήταν η ανέγερση μεγάλου αριθμού εκκλησιών και αρχοντικών. Οι μεταβυζαντινές εκκλησίες είναι του Αγίου Γεωργίου (1845), της Παναγίας (1763), του Αγίου Νικολάου (1737), των Αγίων Αναργύρων (1715) και του Αγίου Αθανασίου, που είναι καθολικό μονής (1797). Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το ξυλόγλυπτο τέμπλο του ενοριακού ναού Αγίου Γεωργίου.Στο Σισάνι βρίσκεται η μονή της Κοίμησης της Θεοτόκου. Το καθολικό της κοσμείται με τοιχογραφίες του 1762. Στο χώρο του μοναστηριού ανασκάφηκε ο μεσοβυζαντινός επισκοπικός ναός Σισανίου (10ος-11ος αι.). Κάθε χρόνο το καλοκαίρι διοργανώνεται στο χωριό η γιορτή του φασολιού. Στη συνέχεια ο ταξιδιώτης έχει τη δυνατότητα να επισκεφθεί τη Μονή της Αγίας Παρασκευής στο Ντομαβίτσι. Το καθολικό της ανήκει στον τύπο του Σταυροειδούς εγγεγραμμένου Δικιόνιου Ναού με Τρούλο και στο εσωτερικό του διατηρεί επιχρυσωμένο ξυλόγλυπτο τέμπλο και τοιχογραφίες που χρονολογούνται στο 10 μισό του 17°\" αιώνα, έργο αξιόλογου λινοτοπίτη ζωγράφου. Στο Μικρόκαστρο βρίσκεται η μονή της Παναγίας σημαντικό πνευματικό προσκύνημα της περιοχής  στο καθολικό της σώζονται τοιχογραφίες του 1797, έργο ζωγράφων από το Καπέσοβο.Από το Δρυόβουνο φθάνουμε στη μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Το καθολικό της ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου δικιόνιου ναού και έχει τοιχογραφίες του 1652 του λινοτοπίτη ζωγράφου Νικόλαου.

Διαδρομή 5: Νεάπολη - Τσοτύλι - Αυγερινός - Μόρφη - Αγία Σωτήρα - Δίλοφο - Πεντάλοφος - Βυθός - Κορυφή - Χρυσαυγή - Κριμήνι - Ροδοχώρι.

Στο δυτικό τμήμα της Π.Ε. Κοζάνης πάνω στο Βόιο, όμορφοι οικισμοί βρίσκονται σπαρμένοι μέσα σε πυκνά δάση από καρυδιές πεύκα και καστανιές μαγευτικό τοπίο που το ομορφαίνουν ακόμη περισσότερο οι παραπόταμοι του Αλιάκμονα. Χαρακτηριστικά των οικισμών αυτών είναι τα διώροφα ή τριώροφα πετρόκτιστα σπίτια, που μοιάζουν με οχυρούς πύργους δείγματα της λαϊκής μακεδονικής αρχιτεκτονικής. Μερικοί από αυτούς είναι ο Πεντάλοφος (το γνωστό μαστοροχώρι Ζουπάνι), το Δίλοφο, ο Βυθός, η Αγία Σωτήρα, η Μόρφη, η Χρυσαυγή, το Ροδοχώρι, το Κριμήνι, ο Αυγερινός. Σε όλους τους οικισμούς συναντάμε πετρόκτιστες μεταβυζαντινές εκκλησίες σχολεία και κρήνες που σε πολλές περιπτώσεις κοσμούνται με λιθανάγλυφα σπουδαία δείγματα της νεοελληνικής λιθογλυπτικής.Στο Βόϊο σώζονται πολλά τοξωτά γεφύρια, στέρεες πέτρινες κατασκευές που αποτελούν τα περάσματα στο διάβα των ποταμών. Βρίσκονται πάνω στους δρόμους που συνδέουν τους οικισμούς μεταξύ τους αλλά και με τα μεγαλύτερα αστικά κέντρα.Στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδας στο Βυθό, διατηρείται το καθολικό, κτισμένο από ζουπανιώτες μαστόρους στα 1797 και διακοσμημένο με τοιχογραφίες του χιοναδίτη ζωγράφου Μιχαήλ το έτος 1802.

 

end faq

ΦΛΩΡΙΝΑ

 

Διαδρομή 1η: Φλώρινα - Πισοδέρι - Ανταρτικό - Κώτας - Πρέσπες ( Μικρολίμνη - Αγιος Γερμανός - Αγιος Αχίλλειος - Ψαράδες)

Σε απόσταση 22 χλμ. από την πόλη της Φλώρινας στην περιοχή της Βίγλας βρίσκεται το χωριό Πισοδέρι, κτισμένο σε υψόμετρο 1450 μ., περιβάλλεται από δάσος οξιάς και έχει άμεση σχέση με το κοντινό χιονοδρομικό κέντρο. Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδας η μεταβυζαντινή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής όπου το 1904 είχε ταφεί το κεφάλι του μακεδονομάχου Παύλου Μελά, για να μη πέσει στα χέρια των Τούρκων, και η Μοδέστειος Σχολή (1903) που αναστηλώθηκε και λειτουργεί ως ξενώνας αποτελούν σταθμούς στο πέρασμα από την περιοχή. Στη συνέχεια της διαδρομής βρίσκεται το Ανταρτικό, που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς τα σπίτια του είναι στο σύνολο τους πλινθόκτιστα. Παλαιότερα αποτελούσε σημαντικό σταθμό ανάπαυσης για τους οδοιπόρους και λειτουργούσε ως εμπορικό κέντρο της περιοχής. Ο νερόμυλος του χωριού αναστηλώθηκε και στεγάζει ταβέρνα και μόνιμη έκθεση παλαιών φωτογραφιών. Προσπερνώντας τη διασταύρωση προς τις Πρέσπες φθάνουμε στο χωριό Κώτα (Ρούλια). Το σημερινό του όνομα οφείλει στον πρωτεργάτη του μακεδονικού αγώνα οπλαρχηγό Κώτα, που καταγόταν από το χωριό. Στην είσοδο του οικισμού στήθηκε μαρμάρινη προτομή του, ενώ το πέτρινο διώροφο σπίτι του έχει αναστηλωθεί και στεγάζει το ομώνυμο μουσείο. Επιστρέφοντας στη διασταύρωση προς τις Πρέσπες η διαδρομή γίνεται απολαυστική στο πλούσιο φυσικό περιβάλλον. Στις όχθες της Μικρής Πρέσπας βρίσκεται ο παραλίμνιος γραφικός οικισμός της Μικρολίμνης, με θέα προς το Βιδρονήσι, όπου βρίσκεται η μεγαλύτερη αποικία κορμοράνων. Πριν από το χωριό αξίζει μια στάση στη μεταβυζαντινή εκκλησία της Αγίας Παρασκευής με το όμορφο φυσικό περιβάλλον. Κεφαλοχώρι των Πρεσπών είναι ο Άγιος Γερμανός οικισμός με ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον. Πέτρινα σπίτια διώροφα πλατυμέτωπα, με χαγιάτι στην πρόσοψη. Μερικά από αυτά έχουν επισκευαστεί και λειτουργούν ως ξενώνες Στον οικισμό σώζονται ο βυζαντινός ναός του Αγίου Γερμανού, που ανήκει στον τύπο του σταυροειδούς εγγεγραμμένου ναού με τρούλο, ιδρύθηκε τον 11ο αι. και κοσμείται με τοιχογραφίες του 1743, έργο των φημισμένων ζωγράφων Κωνσταντίνου και Αθανασίου από την Κορυτσά, η ομώνυμη εκκλησία του 1882 σε επαφή με το βυζαντινό μνημείο και η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου (17ος αι.). Στο χωριό βρίσκεται η Εταιρεία Προστασίας των Πρεσπών με σκοπό την προστασία και διατήρηση της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς υποστηρίζοντας την αρμονική σχέση ανθρώπου και φύσης της περιοχής. Εδώ, επίσης λειτουργεί το Κέντρο Πληροφόρησης για το φυσικό περιβάλλον, τα πουλιά της περιοχής τις ανθρώπινες δραστηριότητες και οργανωμένες ξεναγήσεις με ειδικευμένους ξεναγούς.

Μοναδική εμπειρία είναι η επίσκεψη στο νησί του Αγίου Αχίλλειου στη Μικρή Πρέσπα η οποία άλλοτε ήταν δυνατή μόνο με τις ειδικές βάρκες (πλάβες), ενώ σήμερα η πλωτή γέφυρα επιτρέπει στους επισκέπτες να φθάσουν πεζοί. Στο νησί λειτουργεί ξενώνας και ταβέρνες. Ο επισκέπτης μπορεί να επισκεφθεί πεζός τα ερείπια των Αγίων Αποστόλων, το ναό του Αγίου Γεωργίου (15ος αι.), το μοναστήρι της Παναγιάς της Πορφύρας που χρονολογείται από τον 16° αι. με εξαιρετικές τοιχογραφίες της εποχής και την περίφημη βασιλική του Αγίου Αχιλλείου του 9°\" αι. Εδώ, με φόντο το υπέροχο αυτό βυζαντινό μνημείο, κάθε καλοκαίρι (συνήθως στα τέλη Αυγούστου) τελείται η κορυφαία από υια σειρά εκδηλώσεων που φέρουν την ονομασία «Πρέσπεια». Οι  Ψαράδες παραλίμνιος οικισμός στη Μεγάλη Πρέσπα διατηρούν τον πολεοδομικό ιστό και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της αρχιτεκτονικής των σπιτιών τους Από εκεί με βάρκα ο επισκέπτης φθάνει στα βυζαντινά ασκηταριά της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (13ο αι.), της Ανάληψης του Χριστού (15ου αι.) και της Παναγίας Ελεούσας με τοιχογραφίες του 1410. Στη διαδρομή μπορεί, επίσης να δει βυζαντινές βραχογραφίες στις κάθετες όψεις των βράχων. Οι Πρέσπες είναι υγροβιότοπος διεθνούς σημασίας προστατευόμενος από τη Συνθήκη Ramsar, με μεγάλη ποικιλία βιοτόπων, χλωρίδας και πανίδας ενδημικά είδη φυτών και ζώων, πληθυσμούς σπάνιων υδρόβιων πουλιών, όπως οι αργυροπελεκάνοι οι κορμοράνοι και οι ερωδιοί. Η περιοχή των Πρεσπών είναι, επίσης γνωστή για την παραγωγή φασολιών, που είναι ιδιαίτερα νόστιμα λόγω των κλιματολογικών συνθηκών.

Διαδρομή 2η: Φλώρινα - Βεύη - Πέτρες - Αμύνταιο - Άγιος Παντελεήμονας - Κέλλη

Στη διαδρομή από τη Φλώρινα για το Αμύνταιο αξίζει μια παράκαμψη στη Βεύη. Βρίσκεται στη θέση αρχαίου ομώνυμου οικισμού, που η κατοίκηση του χρονολογείται από την ελληνιστική εποχή και τους ρωμαϊκούς χρόνους. Σώζονται επίσης ερείπια φρουρίου. Στο νεκροταφείο του χωριού διασώζεται η μικρή μονόχωρη εκκλησία του Αγίου Νικολάου, ίδρυμα της οικογένειας του ιερέα Δούκα, που διακοσμήθηκε με τοιχογραφίες του 1460. Παρά τις φθορές το εικονογραφικό πρόγραμμα διατηρείται στο σύνολο του. Πρόκειται για ένα σημαντικό σύνολο της σχολής ζωγραφικής της Αχρίδας στο 15° αι. Το λιθόκτιστο σχολείο της Βεύης κτίσμα του 1919, πρόκειται να στεγάσει το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης. Οι Πέτρες ανήκουν στο Δήμο Αμυνταίου. Σε απόσταση 1,5 περίπου χλμ. από τον σύγχρονο οικισμό, σε τραπεζοειδή λόφο, ανασκάφηκε ελληνιστική πόλη, τα οικοδομικά τετράγωνα της οποίας διαμορφώνονται στις έντονες κλίσεις του εδάφους. Οι οδικές αρτηρίες εκμεταλλεύτηκαν τις ισοϋψείς καμπύλες του λόφου και διασταυρώνονται με στενούς κάθετους δρομίσκους. Οι πρωιμότερες οικιστικές φάσεις ανάγονται στον 3 αι. π.Χ. η κύρια όμως οικιστική ανάπτυξη παρατηρείται κατά τον 2ο αι. π.Χ. Τα σπίτια είναι διώροφα χωρίς αυλή. Στο ισόγειο συνήθως είναι τα εργαστήρια και οι αποθηκευτικοί χώροι. Σε μια πλευρά υπάρχει χειρόμυλος ενώ στο κέντρο διαμορφώνεται εστία μαγειρικής. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως εργαστήρια κεραμικής κοροπλαστικής και μεταλλοτεχνίας τα οποία, παρά τις τοπικές τους ιδιομορφίες, έχουν στενούς δεσμούς με αυτά της Πέλλας. Η καταστροφή της πόλης έγινε τον 1οαι. π.Χ. Στο σύγχρονο οικισμό βρίσκεται η μεταβυζαντινή εκκλησία του Αγίου Νικολάου, αντιπροσωπευτικό δείγμα εκκλησιαστικής αρχιτεκτονικής της εποχής του. Το Αμύνταιο απέχει 27 χλμ. από την πόλη της Φλώρινας. Οφείλει την ονομασία του στον Αμύντα, στρατηγό του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Βρίσκεται κοντά στις λίμνες Πετρών και Βεγορίτιδος. Η περιοχή είναι ξακουστή για τους αμπελώνες και τα περίφημα κρασιά, που ξεχωρίζουν για την ποικιλία στις γεύσεις, στα αρώματα και για το εκπληκτικό χρώμα τους. Έχει χαρακτηριστεί ως ζώνη Ο.Π.ΑΠ. (Ονομασία Προέλευσης Ανωτέρας Ποιότητας). Εδώ κυριαρχεί η μοναδική ελληνική ποικιλία του ξινόμαυρου. Η ροζέ σαμπάνια, που παράγεται στο Αμύνταιο, είναι ο μοναδικός ροζέ φυσικός αφρώδης οίνος στην Ελλάδα. Το οινοποιείο της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (Ε.Α.Σ.) Αμυνταίου είναι επισκέψιμο, όπως και το οινοποιείο της εταιρίας Βεγορίτις Α.Ε. Και τα δυο ανήκουν στους δρόμους του κρασιού της Μακεδονίας. Αμπελώνες βρίσκονται επίσης στα παραλίμνια κτήματα του Αγίου Παντελεήμονα. Στην περιοχή το 1896 κατά την κατασκευή της σιδηροδρομικής γραμμής ανακαλύφθηκε από Ρώσους αρχαιολόγους οικισμός και νεκροταφείο της Πρώιμης εποχής του Σιδήρου (1200 π.Χ.) με 376 τάφους. Οι ανασκαφικές έρευνες στο χώρο συνεχίζονται τα τελευταία χρόνια με εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στην όχθη της λίμνης Πετρών ήρθε στο φως προϊστορικός λιμναίος οικισμός όπου πραγματοποιούνται ανασκαφικές εργασίες. Στο χωριό υπάρχει μύλος του 17ου αι. χαρακτηρισμένος ως διατηρητέο μνημείο, που είναι επισκέψιμος. Στις ταβέρνες των παραλίμνιων οικισμών στη λίμνη των Πετρών και στη Βεγορίτιδα ο επισκέπτης μαζί με το περίφημο κρασί αξίζει να γευτεί τα φρέσκα λιμνίσια ψάρια, όπως είναι τα τσιρόνια, το γριβάδι αλλά και η πέστροφα σε συνδυασμό και με τις πιπεριές Φλωρίνης. Στο τέλος της διαδρομής βρίσκεται η Κέλλη. Το όνομα του οικισμού θεωρείται ότι προέρχεται από τη λατινική λέξη cella (= κελάρι), καθώς το χωριό μοιάζει με κλειστό χώρο σαν κελάρι, όπως είναι κτισμένο σε κοιλάδα που οριοθετούν τρία βουνά. Το κοινοτικό δάσος περιλαμβάνει οξιές πεύκα, έλατα και άγριες λεύκες, πλούσια πανίδα (αγριογούρουνα, ελάφια, λαγούς λύκους αλεπούδες) και ορνιθοπανίδα (πέρδικες γεράκια, τσίχλες). Στο χωριό διασώζεται η εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου (1850). Επίσης λειτουργεί από τον Οργανισμό Πρόνοιας εργαστήριο Υφαντών και Ταπητουργίας χειροποίητων χαλιών.

Διαδρομή 3η: Φλώρινα - Ξινό Νερό -Αετός - Νυμφαίο - Σκληθρο - Λέχοβο

Το Ξινό Νερό, 30 χλμ. από την Φλώρινα, οφείλει την ονομασία του στη γεύση του τοπικού νερού. Η ομώνυμη Δημοτική Επιχείρηση εμφιαλώνει το φυσικό μεταλλικό νερό και παράγει αναψυκτικά, προϊόντα αυξημένης ζήτησης στην αγορά, επειδή έχουν χαρακτηριστεί υγιεινά και εξαιρετικής ποιότητας. Το πέτρινο σχολείο του οικισμού, κτίσμα του 1880 και ο νερόμυλος του Γιάζου, έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα μνημεία. Η ιστορία της περιοχής του Αετού ξεκινά από την πρώιμη εποχή του Σιδήρου. Υπάρχουν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι από τα προϊστορικά χρόνια η περιοχή ήταν σταυροδρόμι για τους λαούς που έρχονταν από την Κεντρική Ευρώπη προς την Ελλάδα και το Αιγαίο Εδώ λειτουργεί το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Αρκτούρος». Δυτικά του οικισμού βρίσκεται το μοναστήρι των Ταξιαρχών Μιχαήλ και Γαβριήλ. Στον Από γίνεται κάθε χρόνο η γιορτή της πιπεριάς. Ολόκληρη η περιοχή γύρω από τις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα προσφέρεται για πεζοπορίες και οδικές διαδρομές. Όμως πριν συνεχίσουμε τη διαδρομή μας προς το Σκλήθρο ακολουθούμε το δρόμο προς το Νυμφαίο απολαμβάνοντας τη θέα προς τις λίμνες Ζάζαρη και Χειμαδίτιδα. Το χωριό είναι κτισμένο στο Βίτσι σε υψόμετρο περίπου 1350 μ. Είναι ένα από τα ωραιότερα χωριά της περιοχής. Ιδρύθηκε στα 1386 από Βλάχους και το αρχικό του όνομα ήταν Νέβεσκα (= νύφη, αθέατη, τόπος όπου μένει το χιόνι) σε ένα τοπίο εξαιρετικού φυσικού κάλλους με πυκνά δάση. Υπήρξε κέντρο αργυροχρυσοχοΐας της Μακεδονίας επί τρεις αιώνες (1650 -1930). Ο οικισμός διατηρεί την παλιά φυσιογνωμία του. Πολλά παλαιά πέτρινα σπίτια αναστηλώθηκαν και όσα καινούργια κτίζονται εναρμονίζονται με αυστηρότητα στην παράδοση για να μην αλλοιωθεί ο γραφικός του χαρακτήρας. Ο επισκέπτης μπορεί να περπατήσει σε μονοπάτια στο δάσος και να ακολουθήσει δεκάδες διαδρομές με τα πόδια, με ορεινό ποδήλατο ή με άλογο, καθώς στο χωριό λειτουργεί Πρότυπος Ιππικός Όμιλος. Στο δάσος του Νυμφαίου βρίσκεται το καταφύγιο της καφέ αρκούδας μια περιφραγμένη έκταση όπου ζουν με τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Εδώ εδρεύει το Ευρωπαϊκό Κέντρο Προστασίας της καφέ αρκούδας «Αρκτούρος» που έχει εγκαταστάσεις και στο Δημο Αετού. Σημαντικά είναι στον οικισμό η εκκλησία του Αγίου Νικολάου (1867), η Νίκειος Σχολή (1919), που λειτουργεί ως συνεδριακό κέντρο, το «Σπίτι των χρυσικών», τριώροφο αρχοντικό που λειτουργεί ως μουσείο αργυροχρυσοχοΐας λαογραφίας και ιστορίας. Όμως το Νυμφαίο είναι ένα ζωντανό μουσείο της πολιτιστικής κληρονομιάς, ένας οικισμός ανοικτός στον κόσμο. Διαθέτει παραδοσιακούς ξενώνες για ευχάριστη διαμονή. Το 2000 σε πανευρωπαϊκό διαγωνισμό η Ευρωπαϊκή Ένωση απένειμε την ευρωπαϊκή διάκριση Αναγέννησης χωριού στο όμορφο αυτό ορεινό χωριό της Μακεδονίας. Ο Συνεταιρισμός Γυναικών Νυμφαίου «Η Νύμφη» παράγει και πωλεί παραδοσιακά προϊόντα, όπως γλυκά του κουταλιού, λικέρ, ζυμαρικά, εργόχειρα, ξυλόγλυπτα. Συνεχίζοντας τη διαδρομή προχωρούμε προς το Σκλήθρο γραφικό οικισμό σε καταπράσινο τοπίο. Πάνω από το χωριό βρίσκεται δάσος με βελανιδιές. Μέσα στον οικισμό ο επισκέπτης μπορεί να δει την ενοριακή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, κτίσμα του 1867. Κύρια ασχολία των κατοίκων είναι η καλλιέργεια της πατάτας Γι αυτό κάθε χρόνο, τον Αύγουστο, πραγματοποιείται η γιορτή της πατάτας. Στο τέλος της διαδρομής φθάνουμε στο Λέχοβο, που απέχει 55 χλμ. από τη Φλώρινα και 40 χλμ. από την Καστοριά. Ιδρύθηκε γύρω στα 1600. Οι κάτοικοι του υπήρξαν ξακουστοί κτίστες. Στην πλατεία του χωριού στέκεται επιβλητικά ο ναός του Αγίου Δημητρίου (1812, 1868) και δίπλα του η Αστική Σχολή (1900), όπου στεγάζεται σήμερα το Λαογραφικό Μουσείο, που περιλαμβάνει εκκλησιαστικά κειμήλια, εργαλεία, είδη οικοσκευής και στολές. Στο κτιριακό αυτό σύνολο εντάσσεται και η λιθόκτιστη κρήνη (1908), που ξεδιψά τον κουρασμένο περαστικό με το δροσερό νερό της πηγής

 

end faq