Φλώρινα

Αρχιτεκτονική-Αρχοντικά

Νεοκλασικά κτίρια

Παράλληλα με τις όχθες του ποταμού Σακουλέβα βρίσκονται τα εναπομείναντα νεοκλασικά αρχοντικά της Φλώρινας, δείγματα αρχιτεκτονικής των περασμένων αιώνων και δυνατά στοιχεία του τοπικού πολιτισμού. Δυστυχώς πολλά απ' αυτά καταστράφηκαν απ' το βομβαρδισμό της 28/7/1944. Οικοδομούνται κυρίως κατά τηνς περίοδο 1920-30, από έλληνες αρχιτέκτονες όπου τα πρότυπά τους είναι ευρωπαϊκά ή βαλκανικά.Οι τύποι των κτιρίων είναι α)με υπόγειο, δωμάτια στο ισόγειο,εσωτερική σκάλα και βεράντα με πεσσούς, β)διώροφα με δωμάτια πάνω και κάτω,υπόγειο και εξώστη, γ)στον όροφο κατοικία ενώ στο ισόγειο λειτουργεί κατάστημα, σκάλα για τον όροφο εκλεκτιστικού ρυθμού. Τα ταβάνια τους εσωτερικά διακοσμούνται με γύψινους ρόδακες, ανθέμια και γιρλάντες.

 

"Αρχοντικά της λάσπης"

Το Ανταρτικό (ή και Αντάρτικο) είναι ορεινό χωριό της Περιφερειακής Ενότητας Φλώρινας. Είναι χτισμένο σε υψόμετρο 1.060 μέτρων στις πλαγιές του όρους Βαρνούντα  και αποτελεί έναν από τους πιο ορεινούς οικισμούς της Π.Ε. Φλώρινας. Το 19ο αιώνα εγκαταστάθηκαν στο χωριό πολλές οικογένειες Ηπειρωτών, καθώς και Ελλήνων από την περιοχή της Δίβρης. Το Ανταρτικό ανήκει στον δήμο Πρεσπών και ο πληθυσμός του σύμφωνα με την απογραφή του 2001 είναι 135 κάτοικοι. Ο οικισμός του Ανταρτικού έχει ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και είναι ανακηρυγμένος παραδοσιακός οικισμός και με έκπληξη συναντά κανείς μεγάλη ποικιλία αρχιτεκτονικών τύπων. Συναντούμε τα απλά λαϊκά κτίρια της παράδοσης, τη χαρακτηριστική μετεξέλιξή τους στο γύρισμα του 19ου προς τον 20ο αιώνα με σαφείς νεοκλασικές επιρροές και τέλος μεγάλο αριθμό εκλεκτιστικών κτισμάτων, με πλήθος μορφολογικών και διακοσμητικών στοιχείων, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα λιθανάγλυφα που συναντούμε σε πολλά κτίρια. Για τα περίφημα "αρχοντικά της λάσπης" που βρίσκονται στον οικισμό αξιοποήθηκαν υλικά του άμεσου περιβάλλοντος: πέτρα, πλιθιά, δέντρα και καλάμια.

Διατηρητέο Δημοτικό σχολείο

Στον οικισμό Ακρίτας βρίσκεται ένα διαμάντι αρχιτεκτονικής το Δημοτικό Σχολείο, κτίσμα διατηρητέο και μοναδικό, του 1910, με οκτώ αίθουσες διδασκαλίας, πολυχώρο εκδηλώσεων, γραφεία και υπνοδωμάτια δασκάλων. Επίσης στον ίδιο οικισμό υπάρχουν πολλά μονώροφα ή διώροφα πλίνθινα και πέτρινα σπίτια του 19ου αιώνα, πολλά καλοδιατηρημένα δείγματα των αρχών του περασμένου αιώνα και πάμπολλα λιθανάγλυφα και διακοσμητικά μοτίβα στα σπίτια του Μεσοπολέμου.

 

Νίκειος σχολή

Νίκειος Σχολή στο Νυμφαίο Φλώρινας. Κτίστηκε το 1928 σε σχέδια που έφερε από τη Σουηδία ο Νυμφαίος ευεργέτης Ι. Νίκου, με δωρεά του ιδίου. Μέχρι το 1941 στο κτίριο λειτούργησε το Ημιγυμνάσιο και μέχρι το 1980 το Δημοτικό. Έχουν γίνει εργασίες συντήρησης. Από το 1980 έχει παύσει να λειτουργεί.

 

Αρχοντικό Μίχα

Στον οικισμό Νυμφαίο βρίσκεται το μεγαλύτερο και πλουσιότερο αρχοντικό, του Μίχα, χτισμένο το 1867 και τριώροφο με πελεκητή πέτρα.Στο σπίτι του είχε εγκαταστήσει ο Παύλος Μελάς το διευθυντικό κέντρο του Μακεδονικού Αγώνα.Τα πέτρινα αρχοντόσπιτα με την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική, άψογα συντηρημένα υψώνονται μέσα στους ατμούς. «Είναι το παλαιότερο σπίτι στο Νυμφαίο. Χτίστηκε το 1837», μας λέει ο Γιάννης Παπαδόπουλος δείχνοντάς μας το επιβλητικό αρχοντικό του Νικολάου Τσίρλη (αδελφού του Μίχα εφένδη). «Οι απόγονοι το συντηρούν, έρχονται τα καλοκαίρια.» Βλέπουμε με δέος το γεμάτο αστική πολυτέλεια εσωτερικό. Διακοσμημένα ταβάνια, τοιχογραφίες -αρχαίοι φιλόσοφοι, αγάλματα, πυραμίδες, φυτικά μοτίβα- βελέντζες και υφάσματα σε χτυπητά χρώματα, παλιά έπιπλα. Το ξεχωριστό αισθητικό χαρακτηριστικό στα νεβεσκιώτικα αρχοντικά είναι αυτές οι θαυμάσιες ζωγραφικές διακοσμήσεις, οι εκπληκτικές νεοκλασικές τοιχογραφίες, οι οποίες μιμούνται σκηνές και τοπία από τη Μυθολογία και πολλά γνωστά αγάλματα της αρχαιότητας, εικόνες που μετέφεραν στα αρχοντικά τις κλασικές, νεοκλασικές και art nouveau τάσεις που επικρατούσαν τότε στην Ευρώπη.