Γρεβενά

Μουσεία Γρεβενών

Μουσείο Μανιταριών               

f5605d520be3793bb01001949b91cde4Το Μουσείο Μανιταριών στη Λάβδα Γρεβενών άνοιξε τις πύλες του στις 6 Νοεμβρίου 2011. Σε ένα πέτρινο παραδοσιακό κτίριο φιλοξενούνται άγρια φυσικά μανιτάρια, αποξηραμένα, καθώς και γλυπτά, τα οποία ενσωματώθηκαν μέσα σε προθήκες οι οποίες αποτελούν μικρογραφία της φύσης. Για όλα τα μανιτάρια δίνονται πληροφορίες με πλούσια βιβλιογραφία και οπτικοακουστικό υλικό. Επιπλέον, παρέχεται δυνατότητα για μικροσκοπική εξέταση.Ο χώρος με τα οπτικοακουστικά μέσα που διαθέτει είναι κατάλληλος για σεμινάρια και ημερίδες και μετατρέπεται σε αίθουσα παρουσιάσεων με εκπαιδευτικό και ενημερωτικό περιεχόμενο. Δίνει έτσι τη δυνατότητα σε σχολεία και ομάδες να επισκέπτονται το χώρο και να ικανοποιούν τις μαθησιακές τους αναζητήσεις ως προς τη φύση και το περιβάλλον. Για πληροφορίες στο τηλέφωνο 6972033243 κ. Δημήτρης Μπόλης.

Μουσείο Φυσικής ιστορίας (μουσείο παλαιοντολογίας)

Στη Μηλιά Γρεβενών, στο χώρο της πρώην κοινότητας, λειτουργεί ήδη ένας εκθεσιακός χώρος των σπάνιων παλαιοντολογικών ευρημάτων της περιοχής, που προσελκύει ετησίως 30.000 επισκέπτες. Η περιοχή της Μηλιάς έγινε διεθνώς γνωστή όταν οι ανασκαφές έφεραν στο φως ένα ζεύγος των μεγαλύτερων χαυλιόδοντων παγκοσμίως (4,39 και 5,02 μέτρων) και κατέλαβαν μία θέση στο βιβλίο των ρεκόρ Γκίνες το 2011.Εδώ και 17 χρόνια πραγματοποιούνται συστηματικές παλαιοντολογι­κές έρευνες και ανασκαφές από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονί­κης, Τμήμα Γεωλογίας, από ομάδα φοιτητών και συνεργατών με επικεφαλής την Επικ. Καθηγ. Ευαγγελία Τσουκαλά, πρώτα στη θέση «Αμπέλια» (στις παρυφές της πόλης των Γρεβενών) και ακολούθως στη Μηλιά και στον Πρίπορο του Αγίου Γεωργίου του Δήμου Ηρακλεωτών (από το 1996, μετά από πληροφορίες των Δημήτρη Ζησόπουλου και Θανάση Δεληβού αντίστοιχα).Το Κέντρο Παλαιοντολογίας Μηλιάς αναμένεται να αποτελέσει μία υποδομή εναλλακτικής μορφής τουρισμού, που θα συμβάλει ουσιαστικά στην ανάδειξη και στην ανάπτυξη του τόπου. Μέσω του σύγχρονου εξοπλισμού του, θα προσφέρει εκπαιδευτικό και ερευνητικό έργο απευθυνόμενο σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης της Ελλάδας και των γειτονικών χωρών, αλλά και σε ειδικές ομάδες κοινού, όπως οι ερασιτέχνες παλαιοντολόγοι και γεωλόγοι.«Εκεί που η επιστήμη συναντά τις τοπικές κοινωνίες γεννιέται η ανάπτυξη. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται η δυνατότητα εξαγωγής του επιστημονικού πλούτου προς την κοινωνία. Η συνεργασία πανεπιστημίου και τοπικής κοινωνίας δίνει σάρκα και οστά στο μεγάλο όραμα για το πανεπιστήμιο που είναι η συμβολή του στην ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία», δήλωσε ο πρύτανης του ΑΠΘ, Γιάννης Μυλόπουλος, κατά την υπογραφή της προγραμματικής σύμβασης.

Το σύγχρονο κτίριο θα έχει έκταση 3.000 τ.μ. και θα περιέχει: 

  • τον εκθεσιακό χώρο - το συνεδριακό κέντρο
  • διαδραστικά και εκπαιδευτικά εκθέματα για τις επισκέψεις των μαθητών
  • εργαστήρια ερευνών
  • βιβλιοθήκη και γραφεία
  • ξενώνες
  • βοηθητικές υποδομές
  • αναψυκτήριο

Επιπλέον το Κέντρο Παλαιοντολογίας Μηλιάς θα φιλοξενεί: 

  • σεμινάρια
  • διαλέξεις και συνέδρια για επιστημονικούς σκοπούς
  • θερινά και χειμερινά σχολεία
  • την έρευνα του πανεπιστημίου και των φοιτητών του, σε συνεργασία με άλλα ακαδημαϊκά ιδρύματα και επιστημονικούς φορείς.

 Το Μουσείο της Μηλιάς λειτουργεί 09.00 - 17.00 τα Σαββατοκύριακα και 09.00 - 14.00 από Τετάρτη έως Παρασκευή. Δευτέρα και Τρίτη είναι κλειστό.
Για περισσότερες πληροφορίες: Τ/6947-046.702 ή επισκεφτείτε την επίσημη σελίδα του μουσείου http://www.mfi-miliasgrevenon.gr/site/

Ανασκαφές στο Καστρί

Η ανασκαφή στην περιοχή Καστρί Γρεβενών, ανάμεσα στα χωριά Πολυνέρι και Αλατόπετρα της βορειοανατολικής Πίνδου έφερε στο φως μια οχυρωμένη πόλη της αρχαίας χώρας των Τυμφαίων. Παρά τη δυσκολία των ανασκαφών εξαιτίας της δύσβατης περιοχής, της αλλοίωσης των ευρημάτων λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών στην περιοχή και των πιιθανών λιθοκλοπών, με την ανασκαφή αποκαλύφθηκαν τα λείψανα μιας οργανωμένης ακρόπολης.Τα ευρήματα αποκαλύπτουν την ύπαρξη αρχαίου ναού στην περιοχή καθώς και άλλων μνημεωδών κτίρια, χτισμένα με τέτοιο τρόπο που αποδεικνύουν ότι επρόκειτο για οργανωμένη πόλη. Η άποψη αυτή ενισχύεται με τα κεραμικά και άλλα αντικείμενα που βρέθηκαν κατά τις ανασκαφές. Η κατασκευή των κτιρίων τοποθετείται χρονικά από τα τέλη του 4ου ως τις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ., ενώ η καταστροφή τους υπολογίζεται πως πραγματοποιήθηκε γύρω στο 150 π.Χ.Οι μέχρι τώρα αρχαιολογικές ενδείξεις δεν μπορούν να αποκαλύψουν ποια ήταν η θεότητα στην οποία ήταν αφιερωμένος ο ναός της πόλης. Ωστόσο, αποκαλύπτουν ότι στην περιοχή Καστρί ήταν χτισμένη μια σπουδαία πόλη της αρχαίας Τυμφαίας, με στρατηγική θέση για την επικοινωνία των αρχαίων πόλεων της Μακεδονίας, της Ηπείρου και της Θεσσαλίας.

Λαογραφικό μουσείο

Στο παλιό σχολείο, που βρίσκεται στην πλατεία του χωριού, στεγάζεται από το 2002 η τοπική Λαογραφική Συλλογή. Η έκθεση των αντικειμένων αναπτύσσεται κατά θέματα στο ισόγειο και στις δύο αίθουσες του πρώτου ορόφου. Ανεβαίνουμε στη μεγάλη αίθουσα. Το βλέμμα μας κατευθύνεται στην προθήκη με τις γυναικείες φορεσιές. Τα ρούχα είναι λιτά, μάλλινα κυρίως,κατάλληλα για τις κλιματολογικές συνθήκες του τόπου. Τα βασικά στοιχεία που αποτελούν τη γυναικεία φορεσιά είναι: το πουκάμισο, η φούστα1, το φόρεμα, η ποδιά, η ζώνη με τα παφτάδια2, το κεφαλομάντηλο, το πανωφόρι, οι πατούνες.Τα γιορτινά φορέματα (μάλλινα, στόφες3, κατφιδένια4) και τα δεύτερα (μισομάλλινα,γαλλικά) ράβονταν σε σκούρα χρώματα: βυσσινάτο, πράσινο, καρυδάτο, γιράνιο5,μελανίσιο. Στις καθημερινές φορεσιές κυριαρχούν οι μάλλινες φούστες, υφασμένες στον αργαλειό, και τα γλέκια. Οι άσπρες και οι ζωηρόχρωμες φούστες (λεμονάτες,πορτοκαλάτες, τρανταφλένιες, κρασένιες) φοριόταν από τις νέες, οι σκουρόχρωμες (καρυδάτες, μαύρες) από τις ηλικιωμένες. Ανάλογα με την περίσταση ή την εποχή φοριόταν πανωφόρι μακρύ ή κοντό, μακρυμάνικο ή αμάνικο: κάπα, γλέκι 6, τσικέτο7 και παλτό - επενδυμένο με γούνα κάποιες φορές.Πληροφορίες για την παραδοσιακή ανδρική φορεσιά (πουκάμισο, χολέβια,ζωνάρι, γλέκι ή κάπα) παίρνουμε μόνο από τις παλιές φωτογραφίες, αφού οι άντρες φόρεσαν τα ευρωπαϊκά πολύ νωρίς. Τη φουστανέλα, που ήρθε από την παλιά Ελλάδα, τη φορούσαν μόνον οι γαμπροί.
Σε μια πλευρά της αίθουσας διαμορφώνεται ο χώρος του σπιτιού που χρησίμευε για ύπνο και για φαγητό με το κρεβάτι, τα υφαντά μάλλινα στρωσίδια και
μαξιλάρια, το ξύλινο σεντούκι της προίκας, τη σαρμάντζα με τα σπάργανα του μωρού,το σοφρά, το μαγκάλι, τη ραπτομηχανή, τις κρεμάστρες με τα ρούχα και τον καθρέφτη.Απέναντι παλιές φωτογραφίες (αντίγραφα των αυθεντικών) συνδέουν τα αντικείμενα με τους ανθρώπους που τα δημιούργησαν και τα χρησιμοποίησαν. Οι φωτογραφίες ταξινομούνται στις ενότητες: οικογενειακές, πορτρέτα, ασχολίες και επαγγέλματα, ξενιτιά, στρατιωτική ζωή, κοινωνική ζωή (γάμοι, βαφτίσια, πανηγύρια,γιορτές, παρέες) και καλύπτουν το χρονικό διάστημα από το 1900 ως το 1960.Σε μια γωνιά είναι στημένος ο αργαλειός με όλα του τα εξαρτήματα και μπροστά του αραδιασμένα τα εργαλεία επεξεργασίας του μαλλιού: ο κόπανος, το λανάρι, το τσιουκρίκι 9, η ρόκα, το αδράχτι, η ανέμη, η γιδιάστρα.Στεκόμαστε με θαυμασμό μπροστά στις υφαντές δημιουργίες των γυναικών,προίκες κοριτσιών τραγουδημένες στον αργαλειό: βελέντζες φλοκάτες και στείρες,κιλίμια, σαΐσματα10, μάλλινα μαξιλάρια, κουβέρτες θηλιαστές και καραμελωτές,τρουβάδες, δισάκια και άλλα. Είναι γνωστό ότι η υφαντική τέχνη ήταν έργο των γυναικών κατά την προβιομηχανική εποχή και κάλυπτε τις ανάγκες της οικογένειας σε στρωσίδια, σκεπάσματα και εν μέρει σε ρουχισμό. Ως πρώτη
ύλη χρησιμοποιούνταν το μαλλί, άφθονο σε κάθε σπίτι λόγω της αναπτυγμένης κτηνοτροφίας.Στο ισόγειο και στη μικρή αίθουσα εκτίθενται γεωργικά εργαλεία για το όργωμα (ξυλάλιτρο, σιδεράλιτρο, ξυάλη,ζυγός,σβάρνα), για το θερισμό (δρεπάνι,παλαμαριά,κλιτσνίκος), για το αλώνισμα (δικράνι, τζουγκράνα, μαζώχτρα,καρπολόι,φτυάρι,διρμόνι,κόσκινο,κάψος, ταγάρι,δίχτυα για το άχυρο). Επίσης εργαλεία για την αμπελουργία και τη δεντροκαλλιέργεια (τσάπα, κλαδευτήρι,τσικμές), σκεύη για την οινοποιία (μαλάθα, βαένι, τραμαντζάνα), σύνεργα του βοσκού (κλούτσα, προβατοψάλιδο, κουδούνια, ξύλινη ταΐστρα ζώων, καρδάρι), του τυροκόμου (δοχεία μεταφοράς γάλατος, φουρλέτσκου) και του υλοτόμου (πριόνια,τσεκούρια).Στην ίδια αίθουσα βλέπουμε σκεύη ζυμωτικής για όλα τα είδη του ψωμιού και της πίτας (πνάκι για το προζύμι, σκαφίδι, σήτα, ξύστρο, πινακωτή, πλαστήρι,κλώστρη) και ψησίματος (φουρνόφτυαρο, γάστρα, πυροστιά).Επίσης μαγειρικά σκεύη (τεντζερέδες, ταβάδες, τηγάνια, ταψιά), δοχεία μεταφοράς νερού (μπούκλες, κακάβια, λαένια, γκούμια), δοχεία αποθήκευσης και συντήρησης (στάμνες, κάδες), και άλλα αντικείμενα, όπως γκριμπούρα,φανάρι,καζάνι.Όλα τα παραπάνω σκεύη προέρχονται από τα μαγειριά, τα κελάρια και τα κατώγια των παλιών σπιτιών και είναι φτιαγμένα από φυσικά υλικά: ξύλο, μπακίρι ή άλλο μέταλλο, πηλό.Στην απέναντι πλευρά εκτίθενται τα εργαλεία: αλφάδι, μάτρακας, σφυρί,σκιπάρι, καλέμι, βελόνι, μαλάς, ροκάνι, βαριά, κασμάς, καθώς και φωτογραφίες που δηλώνουν το κύριο επάγγελμα των αντρών του χωριού, τη μαστορική. Ήταν μαστόροι, δηλαδή χτίστες, σοβατζήδες, μαραγκοί, ακόμη και λεπτουργοί στο Άγιον Όρος.

Kyparissi Laografiko 03Η έκθεση δε δείχνει απλώς αντικείμενα, δίνει πληροφορίες για τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζούσαν οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας προπολεμικά. Ασχολούνταν κυρίως με αυτό που προσέφερε ο τόπος, τη γεωργία, την κτηνοτροφία και την υλοτομία. Η εξασφάλιση του ψωμιού ήταν, ως γνωστόν, το κύριο μέλημα κάθε σπιτιού. Τα γεωργικά εργαλεία και τα σκεύη ζυμωτικής μιλούν για την τυράννια των ανθρώπων, ώσπου από το σιτάρι να φτάσουν στο ψωμί. Η ανεπάρκεια της γεωργικής γης και τα περιορισμένα βοσκοτόπια οδήγησαν στην ενασχόληση με άλλα επαγγέλματα, την οικοδομική, την ξυλουργική,το εμπόριο και τις μεταφορές. Πολλοί από τους μαστόρους μετακινούνταν σε μπουλούκια για αναζήτηση εργασίας σε όλο τον ελλαδικό χώρο από την άνοιξη ως το φθινόπωρο. Άλλοι έφευγαν μακριά και ξενιτεύονταν στην Κωνσταντινούπολη και στην Αμερική. Με τα χρήματα που έφερναν στο χωριό αγόραζαν βιος, χωράφια και πρόβατα, μόρφωναν τα παιδιά τους στο Γυμνάσιο Τσοτυλίου, προίκιζαν τα κορίτσια τους, έφτιαξαν ωραία και μεγάλα σπίτια. Αποτέλεσμα της μετανάστευσης των αντρών ήταν ο διπλός ρόλος των γυναικών που έμεναν στο χωριό, να αναθρέψουν μόνες τους τα παιδιά και να ασχοληθούν με όλες τις βαριές αγροτικές δουλειές.

Η Λαογραφική Συλλογή δημιουργήθηκε από τις δωρεές των Κυδωνιωτών,την αγάπη και το μεράκι των δύο Συλλόγων. Τη λειτουργία της έχει αναλάβει μια επιτροπή σε συνεργασία με τα Διοικητικά Συμβούλια των Συλλόγων.Κάθε αντικείμενο που εισάγεται καταγράφεται, συντηρείται και μετά εκτίθεται.Η Λαογραφική Συλλογή περιμένει τα σχολεία του τόπου μας και όλο τον κόσμο να την επισκεφτούν.

end faq