Μάθετε για τα φυτά και τα ζώα του τόπου

Χλωρίδα - Πανίδα

ΚΑΣΤΟΡΙΑ

Χλωρίδα 

Ο χλωριδικός κατάλογος της περιοχής μελέτης περιλαμβάνει 649 taxa (είδη, υποείδη και ποικιλίες). Αυτός ο κατάλογος παρουσιάζεται κάνοντας κλικ στον παρακάτω σύνδεσμο:

Συντομα κοντα σας...

Πανίδα

Ενυδρείο Καστοριάς «ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΒΑΡΘΟΛΟΜΑΙΟΣ»

enidrioΤο Ενυδρείο Καστοριάς «Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος», με σεβασμό στην ακρίβεια της γνώσης, φιλοξενεί αυτόχθονα και ενδημικά ψάρια και οργανισμούς των γλυκών νερών (λιμνών και ποταμών) της Ελλάδας. Υπόσχεσή μας να φιλοξενήσουμε τα ερωτήματα της νέας γενιάς και όχι μόνο. Υποχρέωση, να τα μετατρέψουμε σε μια νέα γνώση, με σκοπό την αρμονική συνύπαρξη ανθρώπου-λιμνών-ποταμών. Ένα Ενυδρείο, που αναπαριστώντας μεσογειακά λιμναία και ποτάμια οικοσυστήματα με σύγχρονο τρόπο, θα προσφέρει ένα μοναδικό θέαμα για μικρούς και μεγάλους, με στόχο την ευαισθητοποίηση και την πληροφόρηση του κοινού, σχετικά με την ποικιλότητα των ειδών και των βιοτόπων τους. Αρπάξτε την ευκαιρία και περιηγηθείτε στις λίμνες και τα ποτάμια της Ελλάδος μαζί μας.

Είδη πανίδας

Η πανίδα της περιοχής χαρακτηρίζεται από την παρουσία σημαντικών, σπάνιων και απειλούμενων ειδών. Αναλυτικά για κάθε κατηγορία επισυνάπτεται συγκεντρωτικός πίνακας:

Πίνακας 1.

 Κατάλογος θηλαστικών Α/Α  ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ  ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
 1  Ursus arctos  Αρκούδα
 2  Rupicarpa rupicarpa  Αγριόγιδο
 3  Lutra lutra  Βίδρα
 4  Canis lupus  Λύκος
 5  Capreolus capreolus  Ζαρκάδι
6 Sus scrofa Αγριογούρουνο

Πίνακας 2.

Κατάλογος ερπετών Α/Α  ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ  ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
 1  Testudo hernanni

 Μεσογειακή - χελώνα

 2 Lacerta agilis  Αμμόσαυρα
 3  Vipera berus  Αλπική οχιά

Πίνακας 3.

 Κατάλογος αμφιβίων Α/Α  ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ  ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
 1 Salamandra salamandra  Σαλαμάνδρα
 2  Bombina variegata  Κιτρινομπομπίνα
 3  Bufo bufo  Χωματόφρυνος
 4  Rana graeca  Ελληνικός βάτραχος
 5  Rana ridibunda  Λιμνοβάτραχος
 6  Triturus alpestris  Αλπικός τρίτωνας
 7 Triturus cristatus  Λοφιοφόρος τρίτωνας

 Πίνακας 4.

 
Κατάλογος ορνιθοπανίδας Α/Α
 ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ  ΚΟΙΝΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑ
 1  Accipiter gentilis  Διπλοσάϊνο
 2 Accipiter nisus  Ξεφτέρι
 3  Actitis hypoleucos Ακτίτης
 4 Aegithalos caudatus  Αιγίθαλος
 5  Apus apus  Σταχτάρα
 6  Apus melba  Βουνοσταχτάρα
 7  Aquila chrysaetos Χρυσαετός
 8  Ardea cinerea  Σταχτοτσικνιάς
 9  Athena noctua  Κουκουβάγια
 10  Buteo buteo  Γερακίνα
 11 Buteo rufinus  Αετογερακίνα
 12  Carduelis carduelis  Καρδερίνα
 13  Carduelis chloris  Φλώρος
 14  Certhia familiaris  Βουνοδενδροβάτης
 15  Cettia cetti  Ψευταηδόνι
 16  Charadrius dubius  Ποταμοσφυρίχτης
 17  Ciconia nigra  Μαυροπελαργός
 18  Cinclus cinclus  Νεροκότσυφας
 19  Circaetus gallicus  Φιδαετός
 20  Coccothraustes coccothraustes  Χοντρομύτης
 21 Corvus corone  Κουρούνα
 22  Cuculus canorus  Κούκος
 23  Dendrocopos medius  Μεσαίος Δρυοκολάπτης
 24 Dendrocopos syriacus Βαλκανικός Δρυοκολάπτης 
 25  Emberiza cirlus  Σιρλοτσίχλονο
 26 Erithacus rubecula  Κοκκινολαίμης
 27  Falco tinnunculus  Βραχοκιρκίνεζο
 28  Fringilla coelebs  Σπίνος
 29  Galerida cristata  Κατσουλιέρης
30  Garrulus glandarius  Κίσσα
 31  Hieraaetus pennatus  Γερακαετός
 32  Hirundo rustica  Σταυλοχελίδονο
 33  Lanius collurio  Αετομάχος
 34  Lanius senator  Κοκκινοκεφαλάς
 35  Luscinia megarhynchos  Αηδόνι
 36  Miliaria calandra  Τσιφτάς
 37  Monticola saxatilis  Πυροκότσυφας
 38  Motacilla alba  Λευκοσουσουράδα
 39 Motacilla cinerea  Σταχτοσουσουράδα
 40  Oriolus oriolus  Συκοφάγος
 41  Otus scops  Γκιώνης
 42  Parus caeruleus  Γαλαζοπαπαδίτσα
 43  Parus lugubris  Κλειδωνάς
 44  Parus major  Καλόγερος
 45  Passer montanus  Δενδροσπουργίτης
 46  Pernis apivorus  Σφηκιάρης
 47  Phalacrocorax carbo sinensis  Κορμοράνος
 48  Phylloscopus bonelli  Βουνοφυλλοσκόπος
 49  Phylloscopus collybita  Δενδροφυλλοσκόπος
 50  Picus viridis  Πράσινος Δρυοκολάπτης
 51  Ptyonoprogne rupestris  Βραχοχελίδονο
 52 Sitta europaea  Δενδροτσοπανάκος
 53  Streptopelia turtur  Τρυγόνι
 54  Strix aluco  Χουχουριστής
 55  Sylvia hortensis  Δενδροτσιροβάκος
 56  Sylvia nisoria  Ψαλτοτσιροβάκος
 57  Tringa ochropus  Δασότρυγγας
 58  Troglodytes troglodytes  Τρυποφράχτης
 59  Turdus merula  Κότσυφας
 60  Turdus viscivorus  Τσαρτσάρα
 61  Upupa epops  Τσαλαπετεινός

 

end faq

ΓΡΕΒΕΝΑ

Χλωρίδα 

Εθνικός Δρυμός Βάλια Κάλντα Οι άριστες εδαφικές συνθήκες της περιοχής και το μεγάλο βροχομετρικό ύψος, δημιουργούν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την βλάστηση που παρουσιάζει μεσευρωπαϊκή συγκρότηση. Έτσι κύριο χαρακτηριστικό του Δρυμού είναι τα απέραντα και πυκνά δάση Μαύρης και Λευκόδερμης Πεύκης και Οξυάς, που εναλλάσσονται από γυμνές υπαλπικές και βραχώδεις εκτάσεις και από πλήθος μικρών και μεγάλων ρεμάτων.

Άλλα δασικά δέντρα που συναντιούνται σε μικρές ομάδες ή κατ’ άτομα είναι η Ελάτη(λίγα διάσπαρτα μεμονωμένα άτομα), διάφορα είδη Δρυός, Σφενδάμου και λοιπά φυλλοβόλα πλατύφυλλα. Η παραποτάμια βλάστηση αποτελείται από Πλάτανο , διάφορα είδη Ιτιάς, Σκλήθρο, Αριά κ.α. Στην υποβλάστηση κυριαρχεί το Πυξάρι , πολλά είδη Βάτου, αναρριχητικά φυτά καθώς και φυλλοβόλοι θάμνοι. Επίσης φύονται πολλά προστατευόμενα ενδημικά και σπάνια είδη χλωρίδας.

Αξιοσημείωτο είναι η εμφάνιση δύο μικρών συστάδων Δασικής Πεύκης (Κόκκινη Πεύκη) με 32 δέντρα και με 30 δέντρα αντίστοιχα στην κοιλάδα και κοντά στο ρέμα Σαλιατούρα. Αποτελούν τα μοναδικά σημεία εμφάνισης της στην περιοχή της Π.Ε. Γρεβενών, αποτελεί δε πολύτιμο είδος από ερευνητικής άποψης, δεδομένου ότι είναι το κατώτερο όριο(γεωγραφικά) εξάπλωσης της. ΜΥΚΟΧΛΩΡΙΔΑ Πλούσια είναι επίσης και η μυκοχλωρίδα του Δρυμού.

Τα μανιτάρια είναι μια από τις πιο ενδιαφέρουσες και εντυπωσιακές μορφές ζωής που φιλοξενούνται στον Δρυμό και γενικά στο Δάσος. Η ομορφιά τους, η εξαιρετική νοστιμιά κάποιων φαγώσιμων ειδών, η παραισθησιογόνα, τοξική ή και θανατηφόρα δράση κάποιων άλλων, αλλά και η ικανότητα κάποιων ειδών να φωσφορίζουν τη νύχτα, έχουν προσδώσει μυθικές διαστάσεις στο έτσι και αλλιώς θαυμαστό κόσμο των μανιταριών.

Πανίδα

Υπάρχει επίσης μια μεγάλη ποικιλία ποωδών φυτών και ορχεοειδών , πολλά από τα οποία είναι σπάνια και παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο από αισθητική αλλά και από ερευνητική πλευρά. Ιδιαίτερα πλούσια είναι η πανίδα του Δρυμού, όχι μόνο σε αριθμό ειδών αλλά και σε σπάνια είδη που έχουν εξαφανισθεί σε άλλα μέρη: Αρκούδα, Λύκος, Αγριόχοιρος , Αγριόγιδο, Ζαρκάδι, Αλεπού ,Αγριόγατος, Ασβός, Κουνάβι, Λαγός, Σκίουρος κ.α. Πιθανή είναι η ύπαρξη του Λύγκα. Η πτηνοπανίδα ιδιαίτερα περιλαμβάνει πολλά είδη αετών, γυπών , δρυοκολαπτών, αρπακτικών και νυχτόβιων πουλιών και πλήθος από μικρότερα στουθιόμορφα.

Έχουν καταμετρηθεί 72 είδη πουλιών. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι εντοπίσθηκαν 8 από τα 10 είδη δρυοκολαπτών και 17 είδη θηλαστικών. Στο Δρυμό επίσης βρέθηκαν 6 είδη αμφιβίων και 7 είδη ερπετών, τα οποία είναι αρκετά σπάνια και προστατεύονται σε όλο τον κόσμο. Παραπόταμοι Αλιάκμονα Οι παρόχθιες και υγροτοπικές διαπλάσεις πού δημιουργεί ό Αλιάκμονας και όλο το υγρό στοιχείο που σχετίζεται με αυτόν, αποτελούν χαρακτηριστικό οικοσύστημα.. Ξεκινώντας από τα ψηλότερα προς τα χαμηλότερα συναντάμε πεύκα και έλατα, καστανιές, δρυς, κέδρα, πουρνάρια, κουμαριές, φράξο, σφενδάμια, πλατάνια, ιτιές, ποώδη βλάστηση, καλαμιές, βούρλα, αλμυρίθρες και άλλα. Έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα πάνω από 500 είδη φυτών. Παρατηρήθηκαν 215 είδη πουλιών, από τα οποία το 1/3 περίπου φωλιάζει στην Π.Ε. Γρεβενών.

Πάνω από 10% των πουλιών κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Ανάμεσα τους, ο αργυροπελεκάνος και η λεπτομύτα, που θεωρούνται από τα πιο σπάνια πουλιά στον κόσμο. Σημαντικό είναι ότι 27 σπάνια και προστατευόμενα είδη πουλιών φωλιάζουν στην Π.Ε. Γρεβενών, όπως ο πορφυροτσικνιάς, είδος ερωδιού, ο μαυροπελαργός καί ο μπούφος τα οποία είναι προστατευόμενα είδη. Εντυπωσιακά πουλιά αξιοποιούν την περιοχή για να φιλοξενηθούν είτε να ξεχειμωνιάσουν, όπως είναι οι πάπιες, είτε να ξεκουραστούν στο μακρύ μεταναστευτικό τους ταξίδι. Από τα θηλαστικά υπολογίζεται ότι φιλοξενούνται στην περιοχή 17 είδη, ανάμεσα τους πολλές αλεπούδες, λαγοί, αγριογούρουνα. Αξιοπρόσεκτα είναι η βίδρα, το τσακάλι, η αγριόγατα, ο λύκος και το ζαρκάδι, που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν.

Ακόμη 15 είδη ερπετών και 7 αμφίβια έρχονται να συμπληρώσουν την τροφική αλυσίδα του υδρότοπου της περιοχής του Αλιάκμονα. Στον Αλιάκμονα βρέθηκαν 35 περίπου είδη ψαριών. Από αυτά γύρω στα 30 είναι αυτόχθονα και τα υπόλοιπα εισαγόμενα με την ανθρώπινη επέμβαση. Πολλά από αυτά θεωρούνται σπάνια και ένα, το μαυροτσιρώνι, δε ζει πουθενά αλλού στο κόσμο, είναι δηλαδή ενδημικό. Από αυτά τα είδη των ψαριών τα περισσότερα δεν έχουν εμπορική αξία, παρά μόνο βιολογική για να στηρίζουν την τροφική αλυσίδα. Ο ποταµός Βενέτικος, από το φαράγγι του Σπηλαίου µέχρι τη συµβολή του µε τον Αλιάκµονα, διέρχεται από τρείς δήµους της Π.Ε. που είναι οι: Θεόδωρου Ζιάκα, Γόργιανης και Γρεβενών.

Στην ανώτερη ζώνη υπάρχουν πυκνά δάση Μαύρης Πεύκης (Pinus nigra) και Οξυάς (Fagus sylvatica) µε µίξη κατά θέσεις µε Έλατα (Abies borisii-regis). Στα ανώτερα όρια δάσους στην Βασιλίτσα και στην περιοχή του Βάλιας Κάλντα σηµαντική είναι η παρουσία του Ρόµπολου (Pinus heldreichii). Μεγάλες εκτάσεις επίσης καλύπτονται από δάση κωνοφόρων χαλαρής δοµής. Τα πετρώµατα είναι ασβεστολιθικά και υπάρχουν πολλά φαράγγια και ορθοπλαγιές. Στις όχθες του ποταµού Βενέτικου, καταγράφηκαν τα 12 τελευταία χρόνια περισσότερα από 100 είδη µυκήτων. Από τα παραπάνω είδη, περισσότερα από µια δεκάδα δεν έχουν καταγραφεί έως τώρα σε άλλη περιοχή της Ελλάδας, έχουν όµως καταγραφεί σε παρόµοιους βιότοπους στην Π.Ε. Γρεβενών. Ένα όµως απ’ αυτά, το Amanita valens έχει καταγραφεί µια και µοναδική φορά σε όλη την Ελλάδα, σε όχθη του Βενέτικου λίγα χιλιόμετρα πριν την Αγάπη.

 Χλωρίδα - πανίδα Βουνάσας

πανίδα : 

Η Βουνάσα μαζί με τα Χάσια και τα Αντιχάσια σχηματίζουν ένα είδος φυσικής γέφυρας ανάμεσα στην Πίνδο, την οροσειρά του Περιστερίου (Βορινός) και την οροσειρά Αλμωπίας (Όλυμπος) και έτσι πολλά είδη θηλαστικών κινούνται ανάμεσα σ’ αυτές τις οροσειρές διαμέσου των Καμβουνίων. Τα Καμβούνια είναι το υψηλότερο βουνό και φτάνουν στα 1645 μ.

Η φύση της Βουνάσας παρουσιάζει πολλούς τύπους οικοσυστημάτων, ποικιλία και σπανιότητα οργανισμών και έτσι η περιήγηση καλύπτει όλες τις ανάγκες. Τα πεζοπορικά μονοπάτια σηματοδοτημένα και μη, δίνουν την ευκαιρία να ανακαλύψει κανείς αυτές τις ομορφιές και να συναντήσει μια ενδιαφέρουσα ποικιλία ζώων και πουλιών, που περιλαμβάνει λίγους μεγάλους θηρευτές, λύκο, χρυσαετό, γερακίνα, φιδαετό κι ένα μεγάλο αριθμό από κοινότερα είδη, τυπικά των ημιορεινών και αγροτικών οικοσυστημάτων. Εδώ συναντούμε μερικά από τα πιο χαρακτηριστικά είδη ορεινής πανίδας: ζαρκάδια, λύκους, αλεπούδες, νυφίτσες, ασβούς, σκαντζόχοιρους κ.α. Τα κυριότερα είδη πουλιών είναι: σπουργίτι, κότσυφας, κίσσα, τρυγόνι, φάσα, κόρακας, καρακάξα, κοκκινολαίμης, χελιδόνι, αετός, κούκος, κουκουβάγια, τσιτσίλιαντρος, τσίχλα, σιταρήθρα, μελισσοφάγος κ.α. 

χλωρίδα :

Η Βουνάσα ξεχωρίζει στην Π.Ε. Γρεβενών από τα μεσογειακά είδη φυτών, όπως πουρνάρι, αγριοτσικουδιά, τσάι του βουνού, ρίγανη, βάλσαμο, ασφάκια, κρόκος κτλ. Είναι διαπιστωμένο ότι η καλλιέργεια του κρόκου στην περιοχή της Παλιουριάς και της Δεσκάτης είχε παράδοση από τις αρχές του 19ου αιώνα.

Από πλευράς χλωρίδας, οι κυριότεροι τύποι φυτών και δένδρων που συναντούνται είναι: έλατο, πεύκο, βελανιδιά, πλάτανος, ιτιά, πουρνάρι, γαβρί κ.λ.π. Ονομαστό προϊόν είναι το τσάι του βουνού, (το ήμερο όπως λέγεται) κίτρινου χρώματος και το φλαμούρι σε μικρότερες ποσότητες. Η βλάστηση της περιοχής, που περιλαμβάνει κυρίως πεύκα και οξιά, είναι πλούσια και το κλίμα είναι υγιεινό, ξηρό και δροσερό, ιδιαίτερα το καλοκαίρι. 

Μανιτάρια Γρεβενών

H μανιταροφιλία στη Δυτική Μακεδονία

Η Δυτική Μακεδονία έχει σημαντική παράδοση στην καταγραφή, τη συλλογή και την πολύπλευρη ανάδειξη και αξιοποίηση των άγριων μανιταριών. Η αναζήτηση και η συλλογή τους, οι τρόποι κατανάλωσης, οι συνταγές μαγειρικής, οι τεχνικές συντήρησης, οι λαϊκές ονομασίες, οι παροιμίες και οι μύθοι που έχουν αναπτυχθεί γύρω από τον τρόπο εμφάνισής και ανάπτυξής τους, αποτελούν μέρος της τοπικής παράδοσης, της λαογραφίας, της ιστορίας και της οικονομίας. Γνωρίζουμε ότι ο λαός μας επιβίωσε στις δύσκολες περιόδους της Κατοχής και του Εμφυλίου καταναλώνοντας μεγάλες ποσότητες άγριων μανιταριών. Όπως μας διηγήθηκε ο Γιάννης Βέργος (Τζιαμπραΐλης) από τις Κυδωνιές Γρεβενών, οι κάτοικοι της περιοχής κατανάλωσαν στην περίοδο της Κατοχής τόνους άγριων μανιταριών που συνέλλεγαν από τα κοντινά δρυοδάση. Τα μανιτάρια συγκεντρώνονταν στο μεσοχώρι όπου, αφού πρώτα ζεματίζονταν σε μεγάλα καζάνια, διανέμονταν σε όλες τις οικογένειες με μορφή κανονικού συσσιτίου. Ενδεικτικό της εκτίμησης που είχαν οι προηγούμενες γενιές στα άγρια μανιτάρια είναι το απόσπασμα μιας επιστολής που έγραψε στις 29-6-1889, ένας μάστορας της πέτρας, προς τη σύζυγό του: «Να μου φτιάσεις μια κοντούσα (κάπα)… Σε παρακαλώ να μας στείλεις και μιαν οκάν μαντάρια (αποξηραμένα μανιτάρια). Μέσα εις τις τζέπις (τσέπες) της κοντούσας να τα βάλεις.» (αρχείο Α. Τακαλιού).

Τα μανιτάρια ως μοχλός ανάπτυξης στη Δυτική Μακεδονία

Στις μέρες μας το ενδιαφέρον για τη γνώση και τη συλλογή των μανιταριών παρουσιάζει έξαρση, καθώς όλο και περισσότεροι ανακαλύπτουν την εξαιρετική τους γεύση και τη συγκίνηση που προσφέρει αφενός η εμπειρία της αναζήτησης και της συλλογής τους και αφετέρου η καταγραφή, η φωτογράφιση και η ταυτοποίησή τους. Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η συλλογή και η κατανάλωσή μανιταριών είναι ένας από τους δημοφιλέστερους τρόπους φυσικής άθλησης, ευχάριστης ενασχόλησης, υγιεινής διατροφής, αφορμή αναψυχής και απόδρασης από την καθημερινότητα. Τα αυτοφυή μανιτάρια τις τελευταίες δεκαετίες έχουν αναχθεί σε εξέχον στοιχείο της βιοποικιλότητας της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας με σημαντική οικονομική-αναπτυξιακή διάσταση. Οι Δυτικομακεδόνες έχουν κερδίσει ήδη τον τίτλο των πρωταθλητών της μανιταροφιλίας και μανιταρογνωσίας, τα Γρεβενά ανακηρύχτηκαν επισήμως «Η πόλη manitaria 001των μανιταριών» που (2007), από το 2011, στον Λάβδα Γρεβενών, λειτουργεί το 1ο Μουσείο Μανιταριών στην Ελλάδα, ενώ το 2013 τα άγρια μανιτάρια έχουν προστεθεί επισήμως στο καλάθι τοπικών προϊόντων της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.
Τα μανιτάρια αποτελούν ήδη πόλο έλξης επισκεπτών στη Δυτική Μακεδονία, με συνεχώς αυξανόμενη τάση. Όλα ή σχεδόν όλα τα αφιερώματα που έγιναν τα τελευταία 10 χρόνια για τη Δυτική Μακεδονία και ιδιαίτερα για τα Γρεβενά, σε τηλεοπτικά κανάλια, ραδιοφωνικούς σταθμούς, εφημερίδες ή περιοδικά περιλάμβαναν στη θεματολογία τους και τα μανιτάρια. Η συμβολή των μανιταριών στην τοπική οικονομία, αποκτά στις μέρες μας ολοένα και σημαντικότερο ρόλο καθώς τα μανιτάρια εισέβαλαν οριστικά στο διαιτολόγιο των κατοίκων της περιοχής, στα καταστήματα εστίασης και στα ράφια των επιχειρήσεων που εμπορεύονται τοπικά προϊόντα. Όλοι γνωρίζουν πως όταν γίνεται λόγος για μανιτάρια τουρσί, για αποξηραμένα μανιτάρια, κατεψυγμένα μανιτάρια, μανιτάρια σε λάδι, λικέρ από μανιτάρι, ζυμαρικά με μανιτάρι και τρούφα, μανιταρόπιτα, παστέλι με μανιτάρι, λουκούμι με μανιτάρι και βέβαια για μανιτάρι γλυκό κουταλιού (παγκόσμια πρωτοτυπία), μιλάμε για τα προϊόντα που οι επιχειρήσεις της Δυτικής Μακεδονίας παράγουν, καλλιεργούν ή μεταποιούν: «Μανιταροπροϊόντα Γρεβενών», «Μorena», «Ηδύγευστον», Μ. Τοκατλίδης, Γ. Καραγιάννης, «Mountain Pindos Farm», «Κρεαταγορά Κώττας», «Κρεοπωλείο Τα Χάσια», «Αχιλλέας», «Όλα», «Zoom», «Παραδοσιακό», «Ευθύμιος Ταταρίδης», «Strata-Μητρόπουλος» και «Αυθεντικό» στα Γρεβενά, «Θεοχάρης» και «Καταράχι» στη Σμίξη, «Σπιτικό» στο Δοτσικό και «Μχος» στη Λάβδα.
Η μανιταρο-ταβέρνα «Αυλαίς» έχει προσφέρει στη διάρκεια των 7 τελευταίων ετών περισσότερα από 100 διαφορετικά είδη άγριων μανιταριών, αριθμό ρεκόρ για τη χώρα μας και ίσως και για την Ευρώπη! Κι άλλες επιχειρήσεις εστίασης στα Γρεβενά έχουν προσθέσει στους καταλόγους τους προϊόντα με μανιτάρια: «Τράπεζα Γεύσεων», «Vendi», «Μανιτάρι shop», «Ακραίον», «Εκάβη», «Ελληνικόν», «Μερακλήδες», «Αρκουδόρεμα», «Πέτρινο», «Μέντζιος», «Λυχνάρι», «Άννυ», «Τα κοτόπουλα τα Τάκη», «Γρεβενών ουσίες» και ξενοδοχείο «Αχίλλειον» στα Γρεβενά, «Πυροστιά» στους Μαυραναίους, «Αετοφω λιά της Πίνδου» στον Όρλιακα, «Don Constantino», «Vasilitsa Resort», «Αρχονταρίκι» και «Χριστούλης» στο Πολυνέρι, «Αμαδρυάδα» στην Αλατόπετρα, «Casa la mundi», «Βάλια Νόστρα», «Θεοχάρης» και «Ελευθερία» στη Σμίξη, «Σαν παλιό παραμύθι», «Αλώνι του ήλιου», «Ζιάκας», «Βίλα Αλεξάνδρα» και «Κουρνούτης» στον Ζιάκα, «Παπαζήσης» και «Δρυάδες» στο Κοσμάτι, «Ράπτης» στο Τρίκωμο, «Venetico» στο Ταμπούρι, «Κανιάς» στο Μεσολούρι, «Αγνάντι του Μπέγκα», «Λεωνίδας» και «Μότσιος» στους Φιλιππαίους, «Τσούργιακα» στην Αετιά, «Πέρδικα», «Πυλαίον» και «Αερόπη» στο Σπήλαιο, «Ο Πόντιος» στην Παλιουριά, «Pindos Palace», «Μχος», «Νεράιδα», «Μanitoo» και «Καρακίτσιος» στη Λάβδα, το σαλέ «Λιάτση» στη Βασιλίτσα, «La Noi» και «Ταβάρας» στη Σαμαρίνα, «Μπάμπης Φούφας», «La moara» και «Breati», στην Κρανιά. Και στην υπόλοιπη Δυτική Μακεδονία αυξάνονται οι επιχειρήσεις που προσθέτουν στους manitaria 002καταλόγους τους μανιτάρια: «Ντολτσό», «Νοσταλγία» και «Αντέτι» στην Καστοριά, «Λογγάς» στο Σιδηροχώρι Καστοριάς, «Πλάτανος» στην Κοτύλη Καστοριάς, «Τοτονίδης» στη Βυσσινιά Καστοριάς, ταβέρνα στην Οξιά Καστοριάς, «Πλάτανος» στη Σιάτιστα Κοζάνης, «Τράτα» και “Va bene στην Κοζάνη, «Εν Βελβεντώ» στο Βελβεντό Κοζάνης, «Σεργιάνι» στον Πεντάλοφο Κοζάνης, «Μύριχος» στο Σισάνι Κοζάνης και «5φ» στη Φλώρινα.
Οι Δυτικομακεδόνες αναδεικνύουν καθημερινά τον πλούτο και την ομορφιά των άγριων μανιταριών, παράγοντας τα πρώτα δείγματα της σύγχρονης μανιταροκουλτούρας στην Ελλάδας με δημιουργίες στη φωτογραφία, τη ζωγραφική, το graffiti, τη γραφιστική, τη μαγειρική, τη λογοτεχνία, την κεραμική, τη γλυπτική, την πυρογραφία και τη χειροτεχνία, με εκδόσεις βιβλίων, φυλλαδίων και αφισών και με συμμετοχές σε εκθέσεις εντός και εκτός Δυτικής Μακεδονίας, αλλά και εκτός Ελλάδας. Είναι φανερό ότι τα άγρια μανιτάρια παίζουν σημαντικό ρόλο στην τοπική ζωή, αφού λειτουργούν ήδη ως ένα αναγνωρίσιμο φυσικό και πολιτισμικό χαρακτηριστικό που προβάλει τον τόπο και κινητοποιεί το ντόπιο ανθρώπινο δυναμικό προς πολλές κατευθύνσεις. Παράλληλα, τα μανιτάρια και οι δραστηριότητες που εκτυλίσσονται γύρω από αυτά, αποτελούν σημαντικό πόλο έλξης επισκεπτών στη Δυτική Μακεδονία, σε περιόδους καρποφορίας, σε περιόδους διοργάνωσης σεμιναρίων και συνεδρίων και κυρίως στις περιόδους διοργάνωσης εκδηλώσεων πανελλήνιου ενδιαφέροντος. Το μανιτάρι ως στοιχείο της βιοποικιλότητας, ως αντικείμενο επιστημονικής έρευνας αλλά και ως στοιχείο της τοπικής οικονομίας και της κουλτούρας, αγκαλιάστηκε από την τοπική κοινωνία και τους φορείς της.

Σύλλογοι μανιταροφιλίας - μανιατρογωσίας στη Δυτική Μακεδονία

Στη Δυτική Μακεδονία έχουν τις έδρες τους δύο μανιταροφιλικοί σύλλογοι: Μανιταρόφιλοι Δυτικής Μακεδονίας (Καστοριά, 2009) και Μανιταρόφιλοι Ελλάδας (Γρεβενά, 2012). Στους στόχους των Συλλόγων περιλαμβάνονται η ανάπτυξη της μανιταροκουλτούρας, η διάδοση της μανιταρογνωσίας και της μανιταροφιλίας, η καταγραφή των μυκήτων και τελικά η προστασία των βιοτόπων και του περιβάλλοντος γενικότερα. Πρώτιστο ζητούμενο αποτελεί η αειφορία, που απαιτεί σεβασμό τόσο των μανιταριών όσο και των οικοσυστημάτων στα οποία αυτά αναπτύσσονται φιλοξενούνται. Άλλος βασικός στόχος των Συλλόγων είναι η γνώση που οδηγεί στην άμβλυνση της αρνητικής προκατάληψης και της φοβίας και στην όξυνση της υπευθυνότητας και της φυσιολογικής αίσθησης του φόβου και του κινδύνου που απορρέει από τη συλλογή και την κατανάλωση άγριων μανιταριών. Στις δραστηριότητες των συλλόγων περιλαμβάνονται οι οργανώσεις σεμιναρίων και εκπαιδευτικών εκδρομών, οι εκδόσεις αφισών, φυλλαδίων, ημερολογίων, βιντεοταινιών, d.v.d. και βιβλίων, οι δημοσιεύσεις άρθρων σε εφημερίδες και περιοδικά, η διοργάνωση εκδηλώσεων τοπικού και πανελλήνιου ενδιαφέροντος και η συνεργασία με μανιταροφιλικούς συλλόγους, μυκητολόγους και ερευνητικά κέντρα μυκητολογίας εντός και εκτός Ελλάδας.

Γιώργος Κωνσταντινίδης
Πρόεδρος Μανιταρόφιλων Ελλάδας

end faq

ΦΛΩΡΙΝΑ

Πανίδα 

Στην πανίδα της περιοχής εξέχουσα θέση καταλαμβάνουν τα πουλιά, με τους Πελεκάνους να αποτελούν σύμβολα του Δρυμού. Στην Ελλάδα ο αριθμός των πουλιών που έχουν παρατηρηθεί ξεπερνά τα 420 είδη. Από αυτά, περίπου τα 260 μπορεί να τα συναντήσει κανείς στις Πρέσπες. Τα 140 περίπου είδη φωλιάζουν στην περιοχή, ενώ τα υπόλοιπα, είτε διαχειμάζουν, είτε επισκέπτονται την περιοχή κατά τη μετανάστευση. Από τα 7 είδη πελεκάνων που υπάρχουν στο κόσμο, ο Αργυροπελεκάνος (Pelecanus crispus) και ο Ροδοπελεκάνος (Pelecanus onocrotalus) είναι τα 2 είδη που ενδημούν στην Ευρώπη και αναπαράγονται στην περιοχή, σε κοινές αποικίες αναπαραγωγής, αλλά με ξεχωριστές ομάδες φωλιών. Στις Πρέσπες αναπαράγεται ένας από τους μεγαλύτερους πληθυσμούς Αργυροπελεκάνου με αριθμό ζευγαριών που κυμαίνεται μεταξύ 110-400 ενώ ο συνολικός αριθμός των ζευγαριών του δεν ξεπερνά τα 1400 σε παγκόσμιο επίπεδο. Από τις υπόλοιπες τάξεις των πουλιών, σημαντική είναι η παρουσία και ενός ακόμα παγκόσμια απειλούμενου είδους, της Λαγγόνας (Phalacrocorax pygmaeus). Από τα διάφορα είδη ερωδιών, ο Αργυροτσικνιάς (Egretta alba) έχει στην περιοχή το μεγαλύτερο αναπαραγόμενο πληθυσμό στην Ελλάδα (6-25 από τα 30 περίπου ζευγάρια). Η περιοχή αποτελεί ακόμα ένα από τα νοτιότερα σημεία αναπαραγωγής ενός «βόρειου» είδους, του Χηνοπρίστη (Mergus mergasner). Εκτός όμως από τα πουλιά, στον Εθνικό Δρυμό Πρεσπών φιλοξενούνται και άλλες ομάδες ζώων. Υπάρχουν γύρω στα 60 είδη θηλαστικών, όπως είναι η καφέ αρκούδα, ο λύκος και το αγριόγιδο ενώ υπάρχουν και οι βίδρες που ζουν στον υγροβιότοπο, 8 είδη νυχτερίδων, ενώ από τα ερπετά έχουν παρατηρηθεί 21 είδη, από τα οποία 2 είναι χελώνες, 9 είδη είναι σαύρες και 10 είναι φίδια. Από τα αμφίβια έχουν παρατηρηθεί 11 είδη.

Χλωρίδα

Eνδημική χλωρίδα Αυτή ακριβώς η ποικιλία των βιοτόπων απεικονίζεται επίσης και στο μεγάλο αριθμό διαφορετικών μορφών ζωής, τόσο των φυτικών ειδών, που αποτελούν τη χλωρίδα της περιοχής, όσο και των ζώων που συνθέτουν την πανίδα της. Από τα 6.000 είδη φυτών της ελληνικής χλωρίδας, στις Πρέσπες απαντούν περίπου 1.400 είδη (σχεδόν το 25%). Από αυτά κάποια έχουν εξέχουσα σημασία. Η Κενταύρια της Πρέσπας (Centaurea prespana) είναι ενδημικό είδος, δεν υπάρχει δηλαδή πουθενά αλλού στο κόσμο, παρά μόνο σε αυτήν την περιοχή. Το παράσιτο Phelypaea prespana που φύεται μόνο σε δύο σημεία των Βαλκανίων. Τα Βουνοκυπάρισσα ή Κέδρα ή Άρκευθοι, συνήθως φύονται με θαμνώδη μορφή. Στις Πρέσπες και κυρίως στο ψηλότερο σημείο του δρόμου που ενώνει την Κούλα με τους Ψαράδες, γύρω από το εξωκλήσι του Αγίου Γεωργίου, τα δύο είδη αυτών των φυτών (Juniperus foetidissima και Juniperus excelsa) υπάρχουν με την ιδιαίτερα σπάνια για την Ευρώπη μορφή υπεραιωνόβιων δένδρων.

Η χλωρίδα της περιοχής διακρίνεται στις παρακάτω ζώνες: 1) Υγρότοπος: στη ζώνη αυτή περιλαμβάνονται οι λίμνες και τα υγρά λιβάδια.Στη ζώνη αυτή φύονται καλάμια, νούφαρα κίτρινα και άσπρα,ίριδα των βάλτων (ή κρίνος των νερών) καθώς και ρογούδια. 2) Αγροτική ζώνη: στη ζώνη αυτή υπάγονται οι γεωργικές εκτάσεις,τα λιβάδια χορτονομής για την κτηνοτροφία και το αρδευτικό δίκτυο ενώ σε αυτή τη ζώνη θα συναντήσετε τους σπάνιους για την Ελλάδα πλέον νάρκισσους, ορχιδέες και ραδίκια. 3) Ενδιάμεση ζώνη μεταξύ καλλιεργειών και δάσους: εδώ υπάρχουν μόνο θάμνοι. 4) Δασικές διαπλάσεις: στη ζώνη αυτή θα βρείτε οστριές-γαύρους, κέδρους, οξιές, βελανιδιές, έλατα και πυξούς 5) Υπό αλπικοί θαμνότοποι και υπό αλπικά λιβάδια: η ζώνη αυτή ξεκινά πάνω από 1600-1700 μέτρα υψόμετρο 6) Αλπικά λιβάδια: στη ζώνη αυτή που ξεκινά πάνω από τα 1800 μέτρα θα συναντήσετε μόνο μόνο ψυχροανθεκτικά αγροστώδη.

end faq

ΚΟΖΑΝΗ

KOZANH - Χλωρίδα & Πανίδα

Ο Αλιάκμονας διασχίζει την Π.Ε. Κοζάνης, και χύνεται στο Θερμαϊκό κόλπο λίγο νοτιότερα από τις εκβολές του Αξιού ποταμού, δημιουργώντας ένα εκτεταμένο δέλτα πλούσιο σε χλωρίδα και πανίδα.

Το Βέρμιο, με ιστορία συνοδευμένη από μύθους, δοξασίες και κατορθώματα ηρώων και θεών, περάσματα βασιλιάδων και αγίων, μπορεί να χαρακτηρισθεί από το ομορφότερα και πλουσιότερα σε χλωρίδα και πανίδα όρη του ελλαδικού χώρου. Το Βέρμιο γειτονεύει και σχεδόν ενώνεται με τα Πιέρια Όρη, έχοντας σαν φυσικό σύνορο τον ιερό ποταμό των Μακεδόνων, Αλιάκμονα. Έχει πολλά τρεχούμενα νερά και ποτάμια, πυκνά δάση με οξιές και έλατα, βοσκοτόπια.

χλωρίδα-πανίδα Μπούρινου

Λόγω της μεγάλης οικολογικής σημασίας του και της μοναδικής βιοποικιλότητάς του, ο Βούρινος έχει ενταχθεί, με στόχο την προστασία του, στο NATURA 2000, το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ειδικών Ζωνών Διατήρησης.

Ανάμεσα στις κορυφές του σχηματίζεται μια μεγάλη βαθιά κοιλάδα, η περίφημη κοιλάδα του Μεσιού (μεσαίου) Νερού, που συγκεντρώνει το διεθνές ενδιαφέρον βοτανολόγων, ζωολόγων, εντομολόγων και άλλων ειδικών επιστημόνων. Εδώ το οικοσύστημα εξασφαλίζει.... ιδανικές συνθήκες βλάστησης για πολυάριθμα είδη φυτών, 15 από τα οποία είναι ενδημικά στην Ελλάδα, ενώ 8 είναι τοπικά ενδημικά, μοναδικά στον κόσμο!

Η χλωρίδα του Μπούρινου παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Δάση πυκνά και μεγάλα, όπως στα άλλα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας δεν υπάρχουν. Ωστόσο δεν υπάρχουν και εντελώς γυμνές εκτάσεις. Στο κέντρο του ορεινού όγκου υπάρχουν δάση από έλατα και μαύρα πεύκα, γάβρα κι άλλα πλατύφυλλα. Στους βορειοανατολικούς πρόποδες του Μπούρινου υπάρχει μεγάλο δάσος από δρυς. Το μεγαλύτερο μέρος του βουνού καλύπτεται από θαμνώδεις εκτάσεις, οι οποίες σε πολλές περιοχές του σχηματίζουν αδιαπέραστα θαμνώδη δάση, πραγματικό καταφύγιο για την άγρια πανίδα. Εκείνο το οποίο χαρακτηρίζει το Μπούρινο και τον έχει κάνει γνωστό στους βοτανολόγους της Ευρώπης, είναι η ποώδης βλάστησή του και ειδικά τα αγριολούλουδα, πολλά από τα οποία είναι σπάνια ή και μοναδικά στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη. Δύο- τρία είδη αγριολούλουδων του Μπούρινου είναι μοναδικά σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Η μοναδικότητα αυτή και η σπανιότητα της χλωρίδας του καθιστούν το Βούρινο αληθινό βοτανολογικό παράδεισο. Ευρωπαίοι φυσιοδίφες και βοτανολόγοι, κυρίως Γερμανοί, επισκέπτονται κάθε χρόνο το Μπούρινο και μελετούν τα σπάνια φυτά. Η καλύτερη εποχή για να θαυμάσει κανείς την Θέα των λουλουδιασμένων πλαγιών του Μπούρινου είναι το τέλος Μαίου και οι αρχές Ιουνίου. Και η περιοχή που έχει διατηρήσει αυτή την πλούσια χλωρίδα είναι περισσότερο ο κεντρικός Βούρινος, ιδίως οι βόρειες πλαγιές της ψηλότερης κορυφής και η κοιλάδα του Μεσιανού νερού.

Η κοιλάδα αυτή, που, όπως περιγράψαμε περικλείεται από ψηλές κορυφές, ευρισκόμενη σε ύψος περίπου 1.000 μέτρων, με ελαφρά βόρειο προσανατολισμό και μακριά από κατοικημένους τόπους, διατήρησε ως σήμερα, αλώβητη από την ανθρώπινη επέμβαση, μια μεγάλη ποικιλία από φυτά. Μέσα από συστάδες πεύκων και άλλων δένδρων, στα ξέφωτα, βλέπει κανείς την άνοιξη υπέροχα τοπ(α, όπου το πράσινο χορτάρι πλαισιώνει την πανέμορφη ποικιλοχρωμία των λουλουδιών. Η κοιλάδα του Μεσιανού νερού έχει κηρυχθεί από το κράτος προστατευμένη περιοχή. Δεν βόσκουν κοπάδια μέσα σ’ αυτήν, αλλά η λαθροθηρία οργιάζει, όπως σ’ όλη την Ελλάδα. Πριν μερικά χρόνια τα τζιπ τριγύριζαν ανενόχλητα μέσα στο εσωτερικό της κοιλάδας, σε δασικούς δρόμους.

Αποκομμένος από τα άλλα βουνά της Δυτικής Μακεδονίας ο Μπούρινος, δεν ήταν δυνατό να διατηρήσει σήμερα την πανίδα που είχε κάποτε. Χαρακτηριστικά ο Γάλλος περιηγητής των αρχών του l9ου αιώνα Πουκεβίλ, ο οποίος επισκέφθηκε τα βόρεια κράσπεδα του Μπούρινου, γράφει: “Την ψηλότερη κορυφογραμμή των βουνών, τρία τέταρτα της λεύγας μακριά, Α-ΝΑ της Σιάτιστας, τη λένε Τσερβένα. Οι κοιλάδες της που είναι όλο λιβάδια, είναι γεμάτες ελάφια, ζαρκάδια, από κυνήγι για πολλά είδη και κόκκινες βουνίσιες πέρδικες (πετροπέρδικες) με ξεχωριστή νοστιμιά. Πέρα απ’ αυτή την πρώτη γραμμή βλέπουμε να ξεδιπλώνεται η κορυφογραμμή του βουνού Μπούρινο…” (Φρ. Πουκεβiλ “Ταξίδι στη Δυτική Μακεδονiα- ʼνοιξη του 1806″. Μετ. Γιάννη Τσάρα, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη).

Η βόρεια πλευρά του Μπούρινου λέγεται και σήμερα από τους Σιατιστινούς Τσερβένα, σλαβική ονομασία που σημαίνει κόκκινη, εξ αιτίας των κόκκινων χωμάτων (terra rossa) που προέρχονται από την αποσάθρωση των ασβεστολιθικών πετρωμάτων, αλλά ελάφια και ζαρκάδια σήμερα δεν υπάρχουν, ούτε αγριογούρουνα και αρκούδες. Μόνον λύκοι, αλεπούδες, λαγοί και αυτοί σπανίζουν τα τελευταία χρόνια.

χλωρίδα-πανίδα Βόϊου

Πρόκειται για έναν από τους  πιο δασωμένους και πυκνοκατοικημένους  Δήμους της Ελλάδας. Μεγάλες εκτάσεις με δάση με ποικίλα δέντρα καλύπτουν τις κοιλάδες και τις πλαγιές των βουνών, ενώ μέσα και γύρω από τα χωριά υπάρχουν πολλά αυτόφυτα οπωροφόρα. Σπάνια μνημεία της φύσης, οι υπεραιωνόβιες βελανιδιές με πιο χαρακτηριστική , το «μεγάλος γέροντας της Βουχωρίνας», όπως τον αποκαλούν οι κάτοικοι , μια βελανιδιά που ξεπερνά τα 600 έτη ζωής τυλιγμένη από μνήμες και  θρύλους.  Ενδημικά αγριολούλουδα φυτρώνουν σε πολλές περιοχές του Βοΐου, μόνο στην κοιλάδα του «Μεσιού Νερού» υπάρχουν 7 ενδημικά φυτά μοναδικά στον κόσμο. Τα άφθονα σε αριθμό και ποικιλία λουλούδια συντηρούν επίσης πολλά και σπάνια έντομα.

Το Βόιο είναι επίσης από τους πιο γνωστούς μανιταρότοπους στην Ελλάδα με κυρίαρχα είδη τα καλογεράκια, τα βασιλικά, τις κοκκινούσκες, τα ζαρκαδίσια, τις μορχέλες, τα πρόβεια, ενώ υπάρχουν και τρούφες.

Το πλούσιο οικοσύστημα, με εναλλαγές πολλών ειδών δασών, ποταμών, λιβαδιών, βράχων και κατοικημένων περιοχών, συμβάλει στην παρουσία μιας αξιοσημείωτης άγριας πανίδας, και ορνιθοπανίδας . Παράλληλα, έχει καταγραφεί αξιοσημείωτη βιοποικιλότητα σε ερπετά και με  τις τεχνητές λίμνες στο Σισάνι, στο Βυθό και στο Βράχο φαίνεται να δημιουργούνται νέοι υδροβιότοποι, μιας και έχουν εμφανιστεί τα πρώτα υδρόβια πτηνά. Στα νερά των ποταμών και των λιμνών ζουν επίσης διάφορα είδη ψαριών.

Τα Όντρια όρη που δεσπόζουν στην περιοχή, εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες με καταπληκτικά φυσικά τοπία, πολύμορφα βράχια, μοναδική χλωρίδα και πανίδα. Αίσθηση προκαλούν οι παλιοί θρύλοι για τους λάκκους που υπάρχουν εκεί.

end faq