Βυζαντινή Καστροπολιτεία Σερβίων
Σκαρφαλωμένη σε μια εντυπωσιακή, φυσικά οχυρή τοποθεσία πάνω σε βραχώδη λόφο στην έξοδο ενός στενού φαραγγιού, η Βυζαντινή Καστροπολιτεία των Σερβίων παραμένει ένα κρυμμένο διαμάντι της Δυτικής Μακεδονίας. Εφάμιλλη με εκείνη του Μυστρά σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή με τη δραματική ομορφιά του τοπίου και τη μοναδική αρχιτεκτονική της φυσιογνωμία.
Η καστροπολιτεία απλώνεται αρμονικά σε τρεις διακριτές ενότητες — την Κάτω Πόλη, την Άνω Πόλη και την Ακρόπολη — δημιουργώντας ένα σπάνιο δείγμα οργανωμένου βυζαντινού οικισμού. Ολόκληρος ο χώρος θυμίζει ένα υπαίθριο μουσείο, όπου η ιστορία ξεδιπλώνεται σε κάθε σου βήμα. Ακολουθώντας το λιθόστρωτο μονοπάτι που διασχίζει τον αρχαιολογικό χώρο και κινείται παράλληλα με τα βυζαντινά τείχη, συναντάς διαδοχικά απομεινάρια από οικίες αρχοντικές, λουτρά, κρήνες και κινστέρνες, αλλά και εκκλησίες με ιδιαίτερα πλούσιο διάκοσμο. Ξεχωρίζεις τους ναούς των Αγίων Θεοδώρων, των Αγίων Αναργύρων και τη Βασιλική των «Κατηχουμένων», που μαρτυρούν τη σπουδαιότητα του οικισμού στο πέρασμα των αιώνων.
Η διαδρομή καταλήγει στην Ακρόπολη, όπου η θέα σε αποζημιώνει με τον πιο γενναιόδωρο τρόπο. Εκεί, οι δύο επιβλητικοί πύργοι στο δυτικό άκρο στέκουν ακόμη αγέρωχοι, σαν διαχρονικοί φρουροί της εισόδου, κλείνοντας με έναν σχεδόν ποιητικό τρόπο την περιήγησή σου σε έναν τόπο όπου η ιστορία, οι εικόνες και η αίσθηση μιας άλλης εποχής παραμένουν ζωντανές.
